— 555 — 



cent der vezels onder den afval terecht. Is die afval nu 

 nergens meer bruikbaar voor? In de Filippijnen zijn door 

 het gouvernement proeven genomen om uit dien afval 

 papier te bereiden. Die proeven hebben veel succes gehad : 

 het albacca-papier werd door de experts gelijkgesteld met 

 de betere kwaliteiten der Europeesche papiersoorten. Na- 

 tuurlijk is de waarde van den afval voor den papierfabri- 

 kant nog zóó gering, dat de kosten van drogen, persen en 

 verzenden van den afval naar Europa daardoor niet gedekt 

 worden. Voor een papierfabriek hier op Java zou die afval 

 natuurlijk een zeer geschikte grondstof zijn, al was het 

 alleen maar, om als bijmengsel de slechtere papiersoorten 

 te verbeteren. 



Evenals alle Musa-soorten, bevatten ook de bladschee- 

 den der Musa textüis op de oppervlakte een dun waslaag- 

 je. Bij de bereiding komt die was in den afval terecht, 

 en daar was van plantaardigen oorsprong een vrij gezocht 

 artikel is (er wordt o. a. eene groote hoeveelheid pisang- 

 was gebruikt om het smeltpunt van parafine te verhoogen) 

 werden door schrijver dezes pogingen in het werk gesteld, 

 om die was uit den gedroogden afval te bereiden. Door 

 middel van verschillende extractiemiddelen, zooals chloro- 

 form, benzine, enz. bleek het mogelijk, een was te verkrij- 

 gen met een zeer hoog smeltpunt. Het bleek evenwel 

 tevens, dat voor die extractie groote hoeveelheden extrac- 

 tiemiddelen noodig waren, die na afloop der bewerking 

 niet geheel terug waren te winnen. De extractie werd 

 daardoor te kostbaar, zoodat van verdere proeven werd 

 afgezien. 



Ten slotte nog iets over den leeftijd, waarop de stam- 

 men gesneden behooren te worden. 



Op de Filippijnen wordt geoogst, zoodra de bloem ver- 

 schijnt, en de paarse schutbladen zijn afgevallen. Hier 

 op Java geschiedt het snijden der stammen op de meest 

 verschillende tijdstippen, zonder dat men daarvoor nu 

 juist een reden kan opgeven: de een snijdt vóór de bloem- 



