— 601 — 



het schilletje is bruingeel, bros, en dunner dan bij Liberia. 

 De afmetingen van de boonen in de hoornschil waren : lengte 

 11 — 11,5 raM; breedte 8 mM; dikte 7 mM. De excelsa be- 

 hoort dus onder de kleinboonige koffie's. Dit isin overeen- 

 stemming met de beschrijving, die Chevalier ervan geeft; 

 voor ik die in het kort mede deel, wil ik nog even er de 

 aandacht op vestigen, dat men bij excelsakoffie weer ge- 

 lijksoortige variaties vindt in de kenmerken der vrucht 

 als bij Liberia-, Abeokuta- en stenophylla-koffie. De straks 

 genoemde vier bessen waren van eenzelfden boom afkomstig 

 en vertoonden dus alle ook hetzelfde type. Bij de onrijpe 

 bessen van den aanplant in den Cultuurtuin nam ik duidelijk 

 verschillende typen waar. Zoo waren zij bij boom No 3 

 breed, aan het onder- en boveneind afgeplat, en met een 

 kleinen, vlakken discus voorzien, waaronder de vruchtschil 

 een kleine verhevenheid vormde; bij boom No. 8 zijn de 

 vruchten langwerpig, onderaan afgerond met een grooten, 

 kegelvormigen discus voorzien, die het grootste gedeelte 

 van het bovenvlak in beslag neemt; bv. bij een bes met 

 een breedte van 11,5 mM. had de discus een doorsnee van 

 8 mM. Bij boom No. 10 vond ik breede bessen, met 

 de grootste breedte ver boven het midden, en een kleinen, 

 vlakken discus met een doorsnee van slechts 3,5 mM. 



Ik wilde hier er nog eens de op aandrigen, dat op de 

 ondernemingen, waar reeds kleine proefaanplantjes van 

 excelsa- koffie bestaan, op deze verschijnselen gelet moge 

 worden. Het is van het hoogste belang, dat van het begin 

 af aan ervoor gezorgd wordt van de verschillen je uitmun- 

 tende boomen afzonderlijk door te kweeken en op die wijze 

 individueele rassen te vormen. 



De beschrijving van het product ontleen ik aan Cheva- 

 lier. De boonen zijn klein en rond ; de afmetingen kunnen 

 uit de volgende opgave blijken: 



100 cM M 3 bevat 700—710 boonen, die 69,2 gram wegen. 



100 boonen wegen 7,40—13,95 gram; 100 gram bevat 

 een goede duizend boonen. 



