- 608 — 



nemingen als mest gebruikt. Natuurlijk is de bemestings- 

 waarde die toch al gering is, door dit gistingsproces nog 

 belangrijk gedaald. Na droging kan de afval ook als 

 brandstof gebruikt worden. Voor zoover mij bekend is 

 wordt de afval als brandstof hier op Java nog niet ge- 

 bruikt. De asch bevat een belangrijk percentage kalium. 



Herhaaldelijk wordt aan schrijver dezes de vraag ge- 

 daan, of de afval nu geen, voor de techniek waardevolle, 

 bestanddeelen bevat, die er op eene eenvoudige wijze uit 

 te winnen zijn. De volgende verbindingen uit deia afval 

 hebben eenige waarde voor de techniek: vergistbare kool- 

 hydraten, plantenwas, sapcnine en de vezelresten. 



Voor de hand lag, gegeven de gemakkelijkheid, waarmede 

 de afval in gisting overgaat, te onderzoeken of deze direct 

 uit de fabriek, voldoende koolhydraten bevat, om hem eenige 

 waarde als grondstof voor de spiritusfabricatie te verleenen. 

 In den uitgegisten afval is wel is waar alcohol aan te 

 toonen, maar het gehalte daarvan is zóó gering, dat van eene 

 toepassing in de spiritusindustrie geen sprake kan zijn. 



Als tweede bestanddeel noemde ik plantenwas. Even- 

 als alle Xerophyten, bevatten ook de bladeren der Agave 

 rigida plantenwas. Die was komt voor in de epidermis. 

 Het succes van de bereiding van ïietwas uit het filtervuil 

 der rietsuikerfabrieken bracht mij op het denkbeeld, na 

 te gaan, of het niet mogelijk zou zijn een dergelijk 

 product te bereiden uit den afval der sisalhennepfabrieken. 

 In de litteratuur zijn omtrent bet was der Xerophyten 

 slechts weinige gegevens te vinden. Om de onderzoek 

 naar het meest geschikte extractiemiddel, enz. te verge- 

 makkelijken, nam ik bij mijne onderzoekingen als uitgangs- 

 materiaal niet den afval, maar alleen de epidermis der 

 bladeren. Het bleek al ras. dat het wasgehalte der epi- 

 dermis vrij belangrijk was : per volwassen blad kreeg 

 ik ongeveer 1 gram was. Met deze uitkomst als grond- 

 slag, geeft de berekening van de wasopbrengst van een 

 aanplant van 100 bahoe per jaar, eene hoeveelheid van 



