— 610 — 



bevat de afval een belangrijk percentage vezels Vooral 

 als beschadigde bladeren verwerkt worden, kan dat per- 

 centage zeer hoog worden : op beschadigde plekken breekt 

 de vezel bij de bereiding altijd af, en komt dan in den 

 afval terecht. 



Daar de vezel in den afval slechts uit kleinere stukken 

 bestaat, heeft ze voor de spinnerij slechts eene zeer geringe 

 waarde. Voor de papierfabricatie levert deze vezel echter 

 een zeer geschikt materiaal, dat vooral dient voor het 

 verbeteren der qualiteit van de goedkoope stroopapieren. 

 De prijs van dergelijke grondstoffen is evenwel zoo ge- 

 ring, dat de kosten van verpakking en van verzending 

 nauwelijks gedekt worden. Jammer is het, dat we hier 

 op Java nog geen papierfabriek rijk zijn: de vezels uit 

 den afval zouden daar uitmuntend bruikbaar blijken, en 

 ook een redelijke prijs kunnen bedingen. 



Om op cle transportkosten uit te sparen, zou het mis- 

 schien loonend zijn de vezels uit den afval hier op halfstof 

 te verwerken, en deze halfstof dan naar Europa te zenden. 

 Natuurlijk zou dit alleen mogelijk zijn voor grootere on- 

 dernemingen. In ieder geval lijkt mij de questie van genoeg 

 belang, om eens een proef op grooten schaal te nemen. 



Op Haïti worden de vezels uit den afval door uitwas- 

 schen verzameld, en als opvulsels in de kussens van rij- 

 tuigen e. d. gebruikt. 



Voor Java met zijn klappervezelafval komt dit afzet- 

 gebied natuurlijk niet in aanmerking. 



Ten slotte wil ik nog vermelden, de proeven door Prof. 

 ZiMMERMANN i ii Amani .genomen, om het sap der Agave 

 te gebruiken ais coagulatie-middel voor het melksap van 

 Manihot glaziovi, in plaats dus van het dure azijnzuur. 

 Het bleek, dat het sap wel in staat was het melksap te 

 doen coaguleeren, maar dat het wat werking betrof, verre 

 bij het azijnzuur ten achter bleef. 



Buitenzorg, September 1908. 



