— 633 — 



gelijkende proeven leerden, dat de knolletjesvorming, onder 

 overigens gelijke omstandigheden, in slecht geaëreerden 

 bodem belangrijk minder was, dan in goed geaëreerden. 



Uit bovengenoemde onderzoekingen volgt, dat slechts 

 in zeer bijzondere gevallen van de enting van Legumino- 

 sen met knolletjesbacteriën succes te verwachten is. Zijn 

 er in het geheel geen knolletjes aanwezig aan de wortels 

 der planten of slechts zeer weinige, dan sluit dit dus nog 

 niet in, dat eene enting succes zal hebben. 



Vooral hier in de Tropen komen de verschillende knol- 

 letjesbacteriën zoo algemeen verspreid voor, dat het af- 

 wezig zijn der knolletjes aan de wortels, slechts bij uitzon- 

 dering kan worden toegeschreven aan de afwezigheid der 

 betreffende bacterie. Dit is dan ook de reden, dat de 

 vele entproeven, hier op Java genomen, zoowel met bac- 

 teriën van Amerikaanschen oorsprong, als met bacteriën, 

 verkregen van inheemsche planten, zoo weinig succes 

 hebben gehad. De beide malen, dat schrijver dezes door 

 enten een meeropbrengst verkreeg, betroffen slechts proeven 

 op zeer kleine schaal genomen, waarbij toevallige omstan- 

 digheden dus eenen grooten invloed kunnen gehad hebben. 



Buitenzorg, Augustus 1908. 



