— 681 — 



heeft boom No. 3 een hoog percentage rondboon, bij boom 

 No. 4 vind men naast 50 platboonen slechts 2 rondboonen; 

 van boom No. 6 bevat bijna de helft der bessen rondboon 

 en hetzelfde is bij boom No. 10 het geval. Op de ver- 

 schillen in lengte en in gemidd. gewicht van de bessen 

 en boonen der moederboomen wil ik hier ook nog even 

 wijzen. 



Het blijkt dus, dat de Liberiakoffie in Liberia dezelfde 

 variabiliteit vertoont als op Java. De verschillen betreffen 

 dezelfde kenmerken als bij de op Java geplante boomen en 

 schijnen mij toe even diep in te grijpen. 



Nu is de vraag nog niet opgelost, hoe de Liberia zich 

 in haar land van oorsprong gedraagt. Zouden de in het 

 wild groeiende planten even sterk varieeren als de gekweek- 

 te? Men zou kunnen denken, dat door het overbrengen 

 van de soort naar andere streken de variabiliteit opgewekt 

 wordt, waarbij de andere, meestal gunstiger voorwaarden, 

 waaronder zij in gekweekten staat groeit, op haar inwerken. 

 Nu is dit voor koffie niet, voor verschillende andere 

 plantensoorten wel nagegaan; de Vkies heeft in zijn Mutations- 

 theorie talrijke voorbeelden aangehaald, waaruit blijkt, dat 

 de wilde plantensoorten dikwijls uit een groot aantal 

 ondersoorten of typen bestaan, en dat bij het in cultuur 

 nemen van nieuwe soorten deze verschillen wel is waar 

 wat geaccentueerd kunnen worden, het ontstaan ervan 

 echter niet aan die oorzaak toegeschreven mag worden. 



Voor onze koffiesoorten is dit een punt van het grootste 

 belang. Het spreekt van zelf, dat, wanneer wij de soort 

 niet meer beschouwen als een geheel, maar als een complex 

 van allerlei verschillende typen met een sterk uiteenloopende 

 waarde voor de cultuur, er bij het in cultuur nemen van 

 in het wild groeiende soorten dadelijk scherp op die 

 verschillen gelet moet worden. Wij op Java zijn voor 

 onze nieuwe koffiesoorten afhankelijk van de onderzoekers 

 in Afrika, die daar in de pas geopende binnenlanden naar 

 nieuwe voor cultures geschikte plantensoorten zoeken; tot 



