— 716 — 



is, dat er zeer veel zenuwziekten zijn en een groot deel dezer 

 geesteszieken zwak of stompzinnig is. In Egypte werden omstreeks 

 1883, niettegenstaande het verbod om haschisch te verbouwen of 

 te verkoopen, toch nog jaarlijks 200.000 pond verbruikt en stierven 

 10.000 menschen ten gevolge van haschischmisbruik. 



Eene belangrijke bijdrage tot de hascbisch-narcose verschaft ons 

 E. von Bibra in zijn werk „Die narkotische Genussmittel und der 

 Mensen". Hij geeft daarin zijne eigene ondervindingen, die over- 

 eenkomen met die van Wood en met die van eenige andere on- 

 derzoekers, n. 1. den franschen arts dr. Moreau, Bayerlocher, de 

 Sanley en O'Shanghnessy. De laatste deed uitgebreide onderzoe- 

 kingen in Calcutta in 1883, van welk tijdstip het medisch gebruik 

 van Cannabiskruid in het Westen ongeveer dagteekent. Bij alle 

 onderzoekers vinden we in hoofdzaak dezelfde verschijnselen be- 

 schreven; goeden en grooten eetlust, bijzondere opgewektheid en 

 lachneiging, verlies van begrip van tijd en ruimte, optreden van 

 vizioenen, dikwijls in blauwe en groene kleuren, verhoogden be- 

 wegingsdrang enz. 



Onaangename gewaarwordingen en pijnen verdwijnen in den roes, 

 en alles eindigt in een zwaren slaap. 



Von Bibra vermeldt o. a., dat hij in den haschischroes bijzonder 

 ontvankelijk was voor de tonen van muziek. Het zeer middelma- 

 tige vioolspel van zijn zoon schijnt hem een hemelsche muziek toe. 

 Hiermede komt het bovenvermelde over Saul's ziekte overeen. 



Uit de ervaringen die O'Shanghnessy opdeed is nog merkwaardig, 

 het optreden van katalepsie, wanneer hij b. v. zijn arm opheft blijft 

 die in denzelfden toestand. Hij zag dit verschijnsel meer optreden, 

 en besloot daaruit, dat de wonderbaarlijke verrichtingen van de 

 fakiers van het Oosten, die hij meermalen bijwoonde, hieruit ver- 

 klaard kunnen worden. Zooals men weet vertelt men de avontuur- 

 lijkste dingen van deze menschen. Zij staan jaren achtereen op 

 een zuil met uitgestrekte armen, of op één voet, bewegen zich niet 

 en nemen slechts een minimum voedsel, dat vrome zielen hen in 

 den mond steken. 



Dat vele van zijne eigenschappen haschisch tot een geliefd genot- 

 middel voor den Oosterling maken is niet te ver wonderen, maar dat 

 een chronisch gebruik ervan, evengoed als het opiumschuiven een 

 volk te gronde kan richten, is even duidelijk. De Oostenrijksche 

 consul A. von Kremer, zegt, als ooggetuige ervan, dat in de ver- 



