- 69 - 



OVRR DE VORMING VAN PHOSPHAATBANKEN 



schrijft Jos. Roussel aan de Acad. d. Sciences te Parijs een 

 kort bericht. 1) 



Hij is het met de meeste geleerden, die zich met de studie van 

 de afzettingen van kalkphosphaat hebben bezig gehouden, volkomen 

 eens, dat dit sediment van dierlijken oorsprong is; maar hij waar- 

 schuvsrt er tegen, daarom nog niet vergruisde beenderen, of versteende 

 excrementen erin te zien. Evenmin moet men meenen, dat het 

 kalkphosphaat als een reaktieprodukt van een tweetal vloeistoffen, 

 waarvan de eene den kalk, en de andere het phosphorzuur leverde, 

 moet worden beschouwd. Maar het waarschijnlijkste is, dat het 

 monocalciumphospbaat, overal in het zeewater aanwezig, door be- 

 paalde soorten van microörganismen, aan bepaalde uiterlijke omstan- 

 digeden weliswaar gebonden, werd vastgelegd en wel als het prak- 

 tisch onoplosbare tricalciumphosphaat, hetwelk met andere sedimen- 

 ten uit het zeewater bezonk en zoo banken vormde. Mogelijk 

 gebeurt zulks heden nog wel ; maar de organismen, die het dan 

 doen, kent men nog niet. 



Wanneer het bovenstaande als een goede verklaring, als waarheid, 

 mag worden aanvaard, dan raag men hier in Indië, hier op Java, 

 waar zoovele zeeafzettingen, koraal, mergels, en wat niet al, 

 voorkomen, ook mogelijke phosphaatbanken verwachten. 



Het spreekt vanzelf, dat het voorkomen van phosphaat op Java 

 van groote oeconomische waarde zou zijn ; er zijn n.1. op vele 

 plaatsen, waar men gewassen verbouwt, die phosphorzuur in groote 

 hoeveelheid noodig hebben (rijst, djagoeng), gronden die bepaald 

 phosphorzuurarm zijn. Maar nu moet alle meststof van verre landen, 

 tot uit Europa toe, worden ingevoerd, en daarom is de bemesting 

 der genoemde cultures der bevolking, hoe goed zij ook zou werken, 

 voorloopig vrijwel uitgesloten. 



Behalve op Java, mag men elders in den Archipel ook nog wel 

 phosphaat verwachten, in 't bijzonder op de meer O. gelegen eilan- 

 den, en eilandjes. Zelf bestaan daaromtrent reeds aanwijzingen. 



Onlangs heeft van Regeeringswege in de West een uitvoerig 

 onderzoek naar het voorkomen van de phosphaatafzettingen aldaar 

 plaats gehad. 2) Mocht dat onderzoek niet worden voortgezet, dan 



1) C. R, de l'Acad. d. Sc.-Oct. 1910. 



2) Refer. in Ind. Mercuur, 18 Oet. 1910; blz. 839. 



