— H — 



heeft meenen te moetea uitspreken. „Men zou, de oor- 

 spronkelijke grondgedachte der Regeering uitvoerende, een 

 geheel stelsel hebben gekregen, aan verschillende eischen 

 voldoende en genoegzame elasticiteit bezittende om zich 

 naar gelang der behoefte gaandeweg uit te breiden. Eene 

 — geleidelijke — aanzienlijke vermeerdering van het aantal 

 demonstratievelden en van dat der — tevens als landbouw- 

 leeraars fungeerende — inlandsche adjunct-adviseurs zou 

 geheel binnen het kader van dat stelsel zijn gevallen" 

 (blz. 71). 



Voorshands zal men nu hebben af te wachten, dat van 

 de landbouwschool en van den land- en tuinbouwcursus 

 te Buitenzorg meer gediplomeerden beschikbaar komen om 

 het aantal inlandsche adjunct-adviseurs voor den landbouw 

 te kunnen verhoogen, of op andere manier afzonderlijke 

 inlandsche landbouw-instructeurs aan te stellen. 



„Of men die instructeurs ook zal willen bezigen om 

 elementair landbouwonderwijs in de desa's te geven en 

 dit onderwijs, tegelijk of daarna, aan het gewone desa- 

 onderwijs te verbinden, zal ook uitgemaakt kunnen worden 

 als het zoo ver is. 



Maar wat men ook zal willen: eerst moeten die aan- 

 staande instructeurs behoorlijk in landbouwvakken zelf 

 loorclen opgeleid. Hiermede onder den drang van dagblad- 

 artikelen en onzaakkundig aandringen in het parlement 

 de hand lichten, zou den inlandschen landbouw, door di- 

 lettanterij, groot nadeel in stede van voordeel bezorgen. 

 Dit is het standpunt door mij als directeur van het De- 

 partement van Landbouw ingenomen; een standpunt dat 

 ik hier nog voor de laatste maal met duidelijkheid 

 wenschte uiteen te zetten. 



In den eersten tijd, en naar mijne meening zelfs nog 

 lang, zal men vooral naar bevordering van den inlandschen 

 landbouw door onderwijs niet van onder op, maar van 

 boven af moeten werken ; niet alleen, en niet zelfs in de 

 •eerste plaats, omdat de kleine man nog op een lagen trap 



