— 12 — 



eene vrij spoedig algemeene toepassing op hare landen 

 aanleiding kunnen geven. Gegevens omtrent een bereik- 

 bare hoogste sawah-opbrengst zal men — zoo ik goed zie — 

 van hare proeven niet kunnen, en niet mogen verwachten. 



Ook in zijn tegenwoordig ontwikkelingsstadium zou de 

 inlandsche landbouw en in het bijzonder de rijstbouw, er 

 vermoedelijk mede worden gebaat, wanneer de exploitatie 

 der groote irrigatiewerken onder agronomisch beheer kwam. 



Van deze stelling uitgaande, bracht een vroeger chef 

 van de afdeeling „irrigatie" aan het Departement van 

 Burgerlijke Openbare Werken, het denkbeeld eener over- 

 brenging van het beheer der irrigatiewerken naar het 

 Departement van Landbouw ter sprake. Het bleef op 

 Java niet onbekend, dat vroegere leiders van irrigatie- 

 werken met dat denkbeeld sympathiseerden en vrij kort 

 geleden werd het door een ander gepensionneerd Indisch 

 hoofdingenieur mede ondersteund. 



Waar ik reeds bij het ontwerpen van de plannen voor 

 het Landbouwdepartement had aangedrongen op eene be- 

 tere behartiging der agronomische zijde der vraagstukken 

 bij het maken van ontwerpen voor irrigatiewerken, spreekt 

 het van zelf, dat het idee bij mij instemming ontmoette 

 en niet anders kon en mocht vindeuo Toch schroomde 

 ik aanvankelijk een onverwijlden overgang van bedoeld 

 beheer naar „Landbouw" aan te bevelen, omdat er aan 

 het nieuwe departement nog zoo veel in staat van orga- 

 nisatie was. De overgang lag echter zoo zeer „dans la 

 logique des choses", dat uitstel onverantwoord voorkwam 

 en ik dien overgang met klem bij de Regeering heb bepleit. 



De casus positie is eigenlijk hoogst eenvoudig. Er wor- 

 den, voor aanzienlijke bedragen, op Java groote irrigatie- 

 werken aangelegd, uitsluitend ter bevordering van land- 

 bouwdoeleinden, of komen er andere motieven voor die 

 uitvoering bij, dan nemen zij maar eene geheel onderge- 

 schikte plaats in. Dat de aanleg dier werken door inge- 

 nieurs geschiedt, onder het departement van openbare 



