— 9 — 



moest worden en ook werd, was: hoe naar aard en hoe- 

 Veelheid den oogst van het hoofdgewas, de padi, en daarna 

 van de „tweede gewassen" op te voeren, ook bij de tegen- 

 woordige cultuurwijze en cultuurvoorwaarden van den In- 

 lander op Java. 



Voor de beantwoording dier vraag was het onvernaijde- 

 iijk eerst zoo nauwkeurig mogelijk te weten, hoeveel en 

 welke verschillende padi-„soorten" er op Java worden ver- 

 bouwd, een cardinaal punt waaromtrent men slechts on- 

 voldoende gegevens bezat. Aan de hoofden van gewestelijk 

 bestuur werd daarom door het departement verzocht zoo 

 volledig mogelijke toezending van monsters der in hunne 

 residentie verbouwde padisoorten; aanwijzingen ten einde 

 aan dit verzoek met zoo weinig mogelijk moeite en omslag 

 te kunnen voldoen waren er bijgevoegd. 



Het eerste effect van dien voor de hand liggenden stap 

 was: eene opmerking van Regeeringswege, dat het depar- 

 tement niet was opgericht om den bestuurs-ambtenaren 

 nog meer werk te bezorgen, dan zij reeds voor hunne 

 rekening hebben, en dat het departement zelf voor de 

 beantwoording van dergelijke vragen en verzoeken had te 

 zorgen. Na een betoog, dat in het gegeven geval onmxO- 

 gelijk anders kon worden gehandeld, daar het verzame- 

 len der padimonsters door een rondtrekkend ambtenaar van 

 het departement wellicht een jaar of twee, drie zou duren? 

 bleek er in de behandelingswijze te worden berust. 



Dat de taxatie van den tijd, die in een ander geval 

 noodig zou zijn geweest, niet overdreven was zou weldra 

 blijken. Door de bemiddeling der verschillende bestuurs- 

 hoofden, die, de beteekenis der zaak wel inziende, met 

 groote bereidwilligheid medewerkten, ontving het departe- 

 ment niet minder dan omstreeks 6400 (zes duizend vier 

 honderd) als verschillend aangeduide padi-soorten. Na zeer 

 nauwkeurige vergelijking kon dit aantal tot groot 700 

 duidelijk van elkaar afwijkende vormen worden terugge- 

 bracht. Later kon dit nog tot 500 „soorten" worden ge- 



