— 6 — 



klem cp gewezen, dat men niet weder in de fout moet 

 vervallen van alle aandacht te wijden aan eene nieuwe 

 soort (in casu robusta-kofifie), hoe veelbelovend ook. Willen 

 de gegronde verwachtingen, die men van de cultuur van 

 nieuwe koffiesoorten op Java koestert, ook voor een lan- 

 gere periode, niet worden beschaamd, dan dient op twee 

 dingen nauwkeurig te worden gelet Ten eerste, op het 

 op Java bijeenbrengen van zooveel mogelijk nieuwe soor- 

 ten, die op hare productiviteit, en resistentie tegen ziekten 

 worden onderzocht, in aanplantingen van voldoende uit- 

 gestrektheid. Zulke aanpla.ntingen zijn er: in den cultuurtuin 

 te Buitenzorg en vooral in den Gouvernements kolfieproef- 

 tuin te Bangelan en in den „soorten-tuin" te Banja Kidoel 

 der heoren D. en S. Birnie in Banjoewangi, welke soor- 

 tentuin wordt beheerd in samenwerking met het Depar- 

 tement van Landbouw. Ten tweede, dat men niet we- 

 derom als vroeger voor aanplantingen in het groot zaad 

 bezigt van allerhande willekeurige moederboomen, maar 

 dat men nauwkeurig weet van wélke, door goede eigen- 

 schappen uitmuntende, moederboomen het zaad afkomstig is. 



Het departement heeft niet slechts gewezen op die 

 eischen te stellen aan een oordeelkundige en rationeele 

 cultuur van koffie, waardoor zij een hernieuwde beteeke- 

 nis voor Java kan verkrijgen, maar het verspreidt al 

 zaden van genummerde moederboomen van nieuwe soorten, 

 zoowel uit den Cultuurtuin te Buitenzorg als uit den 

 proeftuin te Bangelan. Zoo werd in 1908 uit den Cultuur- 

 tuin aan verschillende aanvragers twee picol zaad verstrekt 

 van Cofifea Abeokutae, eene op Liberia-koffie gelijkende 

 soort, doch die deze in productiviteit en weerstand te- 

 gen bladziekte overtreft. lo dit jaar werd op dezelfde 

 wijze begonnen met de distributie van zaad van genum- 

 merde moederboomen van Coffea Ugandae, die wellicht 

 èn in snelheid èn in hoeveelheid van productie, het nog 

 van robusta-koffie zal blijken te winnen. Niet slechts 

 zaden, maar ook entrijs wordt (mede van genummerde 



