— 76 - 



eerst onder de troepenpaarden en later eveneens bij paar- 

 den, niet aan het leger behoorend. 



Er is door mij en ook door anderen verband gelegd 

 tusschen het voorkomen van de genoemde ziekte, waarbij 

 het gehalte der beenderen aan phosphorzure kalk sterk 

 achteruitgaat, en de genoemde kalkarmoede in het voedsel. 

 Dat het geen onberaden stap is, een dergelijk verband aan 

 te nemen, hoop ik met het volgende duidelijk te maken. 



Eerstens zij aangehaald, wat de beste kenner der vee- 

 voeding in Europa, Prof. O. Kellner 3), daarover in zijn 

 handboek schrijft: 



„De beenverweeking treedt enkele malen ook bij de voor 

 landbouw en veeteelt nuttige dieren op. Meestal heeft 

 men, indien zulke gevallen nauwkeuriger onderzocht 

 werden, bespeurd, dat in de verstrekte voederstoffen een 

 gebrek aan kalk of aan phosporzuur of aan beide bestand- 

 deelen bestond. Zoo vond Karmrodt (Zeitschr. Biol. 10 

 (1874), blz. 413) in het hooi uit streken, waar deze ziekte 

 voorkwam, in 1000 dln, luchtdroge stof slechts 2.25 dln. 

 phosphorzuur en 6.77 dln. kalk, terwijl hooi van middel- 

 matige hoedanigheid 4. 37oo phosphorzuur en 9.5 7oo kalk 

 bevat. J. Nessler (Arb. Versuchsstat., Karlsruhe 1870, 

 blz. 221) vond in 5 monsters hooi, na de voedering waar- 

 van de ziekte opgetreden was, een phosphorzuurgehalte 

 van 4.9, 3.5, 2.8, 2.66 en 2.79 per duizend dln. F. Rolofp 

 (Arch. pathol. Anatom. 46^ blz. 310) berichtte ook over 

 zulke ziektegevallen en beschouwde als oorzaak daarvan 

 een „Rieselwiesenheu", dat slechts 2.6 %o phosphorzuur 

 en 7 7oo kalk bevatte. W. Dirks (Forsch. a. d. Geblete 

 d. Viehhaltung 1879, blz. 274) onderzocht drie monsters 

 Noorsch hooi (uit de bosschen) van streken, waar been- 

 verweeking regelmatig voorkwam en vond daarin slechts 

 1.55, 1.43 en 1.29 <^/oo phosphorzuur, benevens 1.85, 2.79, 

 en 2.78 ^/oo kalk. A. Morgen (Landw. Versuchsstat. 31^ 

 blz. 204) vond in twee monsters hooi, de voedering waar- 

 mede beenverweeking in hoogen graad ten gevolge had. 



