— 85 — 



sluiting hiermede zij vermeld, dat het drinkwater, door 

 steller dezes in Indië onderzocht, steeds bijzonder zacht was). 



Nu vervolgende op hetgeen boven is opgemerkt over het 

 samengaan van kalkarmoede van het voedsel en het op- 

 treden van osteomalacie, moet men door de aangehaalde 

 feiten tot de overtuiging komen, dat kalkphosphaat ge- 

 bleken is een middel te zijn, waarmede men deze ziekte 

 bestrijden kan. Ofschoon men als het ware vanzelf een 

 oorzakelijk verband zou willen zoeken tusschen de genoemde 

 feiten, is het in de gegeven omstandigheden beter, dit na 

 te laten en eenvoudig te constateeren, d:it: P waar men bij 

 het voorkomen van osteomalacie scheikundige onderzoe- 

 kingen verrichtte, een tekort öf aan kalk öf aan phosphorzuur 

 in de voeding bleek en 2° dat phosphorzure kalk een mach- 

 tig middel is ter bestrijding van osteomalacie en rhachitis. 



Of deze ziekten veroorzaakt worden door een stoornis 

 in de voeding, of door een smetstof dan wel door beide 

 of ook wel aan een geheel anderen invloed moeten toe- 

 geschreven worden, laat ons „voorloopig" koud; d. w. z. 

 wij zijn verplicht, de kennis, waarover wij op het oogen- 

 blik reeds beschikken, te gebruiken voor zoover dat mo- 

 gelijk is. En dan raad ik aan, bij de voeding niet alleen 

 te zorgen voor organische bestanddeelen (eitwitten, enz.), 

 maar ook, en niet minder voor voldoende minerale bestand- 

 deelen, in het bijzonder de beenvorraende beginsels: kalk 

 en phosphorzuur. 



Nogmaals wil ik er uitdrukkelijk aan herinneren, nooit 

 te hebben beweerd, dat wij het nu weten; integendeel over 

 de „oorzaken" der bedoelde ziekten schijnt men nog zeer 

 in het duister te tasten, en wellicht zal niemand met meer 

 belangstelling dan ik den uitslag tegemoet zien van de 

 studie, die daarvan nu o. a. in het veeartsenijkundig labora- 

 torium te Buitenzorg wordt gemaakt. 



Het is echter mogelijk, dat die uitslag lang op zich laat 

 wachten; het is zelfs niet uitgesloten, dat wij er nooit 



