— 179 — 



te streven, de partieele tentoonstellingen ieder in hun eigen 

 karakter zoo volledig mogelijk te doen zijn. 



Houdt Indië een vezeltentoonstelling, laat Holland dan 

 krachtig medewerken, en alles inzenden, wat betrekking 

 heeft op de kuituur en de bereiding, maar van de ver- 

 werking in de fabrieken niet meer dan noodig is voor de 

 beoordeeling van het geëxporteerde produkt. 



Houdt Holland een rubbertentoonstelling, dan legge Indië 

 allen nadruk op de volledigheid van de rubriek produkt, 

 maar late bijzonderheden van het planten, snoeien, tappen, 

 werkvolk, slechts een bijzaak zijn. 



Een dergelijke onderscheiding en werkverdeeling moet m.i. 

 ook worden doorgevoerd bij het onderzoek. Studies over 

 het drogen van coca of kinabast moeten nu eenmaal in 

 Indië gebeuren, studies over den nabroei en de veranderin- 

 gen van tabak en verdere produkten gedurende den opslag 

 in de pakhuizen in Europa moeten niet hier, maar in 

 Holland worden gedaan. Telkenmale, wanneer men tot 

 het besef komt, dat een of ander onderwerp moet worden 

 onderzocht of uitgewerkt, stelle men zich, alvorens te 

 beginnen, de vraag: Geschiedt dat beter hier of ginds? 

 En is het onbevooroordeelde antwoord: ginds, dan ont- 

 houde men zich van zelf doen, en bevordere met alle 

 kracht, dat de zaak ginds worde aangevat! Alle insiders 

 weten echter, dat hiertegen maar al te dikwijls gezondigd 

 is. Natuurlijk lag de schuld dan altijd bij „den ander;" 

 maar in waarheid was het gewoonlijk de pot, die den 

 ketel zijn zwartheid verweet. 



Ik geef toe, dat ik, door deze dingen hier ter sprake 

 te brengen, afwijk van een overigens goeden regel, dezen 

 nl.: de vuile wasch niet aan den weg te drogen te 

 hangen. Nu echter een nieuw en grootsch Instituut staat 

 geopend te worden, nu acht ik ook het oogenblik geko- 

 men voor de openlijke erkenning van de noodzakelijkheid 

 van meer samenwerking en gemeen overleg tusschen Holland 

 en Indië. 



