— 185 — 



toegepast op den voorraad van andere streken. En ontstaat 

 zoodoende een „wisselwerking", waardoor die soorten 

 behouden blijven, welke aan den eenen kant aan een billijken 

 smaak van den verbruiker voldoen en aan den andereu 

 kant producent en handelaar bevredigen, dus groote op- 

 brengsten geven en tegelijk goed transportabel zijn. 



Wat er nu in den laatsten tijd bereikt is op dit terrein, 

 wilde ik in het volgende vertellen, en daarbij eenige 

 staaltjes geven van Inlandschen ondernemingsgeest. 



Toen de cholera pas in W.-Java uitbrak, in het najaar 

 van 1909, kwam er in de voornaamste plaatsen van de 

 Preanger Regentschappen een verbod tot invoer van 

 vruchten tot stand. Eenige dagen na het in werking 

 treden van dit verbod kwamen eenige vruchtenhandelaars 

 bij me, en vertelden, hiervan door „kabar angin", maar 

 niet door een duidelijke mededeeling, te hebben vernomen. 

 Zij hadden eenige dagen vruchten gezonden, die bij aan- 

 komst niet verkocht mochten worden, en daardoor buiten 

 schuld belangrijke schade geleden. In deze omstandigheden 

 gelukte het mij, een duidelijkerinzichtin den vruchtenhandel 

 tusschen Buitenzorgen Bandoeng, e. a. plaatsen te krijgen. 



Op 17 Dec. '09 waren verzonden van Buitenzorg 3:^0 

 manden met kebembems^ en op denzelfden dag van Batoe- 

 toelis 900 manden. Elke mand bevat 100 vruchten, en de 

 handelswaarde was toentertijd f 50 per mand. Te Bui- 

 tenzorg werd aan vracht betaald f 29 ?0, te Batoe-toelis 

 f 96.—. De uitgaven der verzenders waren dus dien dag 

 f 160 + 450 + 29.20 + 96 = /• 735.20. 



Dit bedrag was nu geheel en al verloren. Laat ons nu 

 nagaan wat het berekend verlies was voor de Bandoeng- 

 sche handelaars. De vruchten word-n ontvangen door 

 zaakgelastigden, dikwijls tamilieleden van de afzenders, 

 of de laatsten reizen zelf mee. De ontvanger, dat is dus 

 de eerste handelaar te Bandoeng, verkoopt de vruchten 



