— 191 - 



uitgieten van de opgeloste zwavelzure ammonia in de geul, 

 of het brengen van de Z. A, in een voortdurend vochtig 

 blijvende grondlaag. Deze vier proeven wezen, zonder 

 uitzondering, duidelijk uit, dat de laatste wijze van be- 

 mesten voor onze gronden de beste is. 



Terzelfder tijd werd een proef genomen om na te gaan den 

 afstand, waarop de Z.A. werkte, zoodanig, dat ook nage- 

 gaan zou kunnen worden, welken invloed de wijze van het 

 toedienen der mest hierop had, en of aan de nauwkeurigheid 

 schade wordt gedaan, indien bij bemestingsproeven de bemes- 

 te en onbemeste vakken aan elkaar grenzen. Bij deze meer 

 gecompliceerde, op veel kleiner schaal genomen — en daar- 

 door minder bewijskrachtige — proef werd hoogstens ge- 

 constateerd, dat er tusschen de verschilende wijzen van 

 bemesting geen onderscheid was. Het spreekt nu wel 

 van zelf, dat de vier hooger genoemde, goed geconstateerde 

 gevallen, bij proeven van voldoende grootte en bewijs- 

 kracht, hierdoor niet te niet worden gedaan. De heer 

 De Jong schuift deze ééne proef, onnoodig, te veel naar 

 voren, en zou daardoor den indruk vestigen, dat zij de 

 hoeksteen was van ons betoog Dit is echter onjuist, 

 zelfs als sluitsteen hadden wij deze proef daarin kunnen 

 ontberen. 



Dat de heer de Jong tot andere conclusies komt dan 

 wij, is een gevolg van ongelijke appreciatie en verschillend 

 interpreteeren van eenige feiten. In een dergelijk geval 

 is een discussie gewoonlijk weinig vruchtdragend. Ik zou 

 het bovenstaande dan ook niet gereleveerd hebben, indien 

 er in dit zelfde artikel niet iets anders was, wat even > 

 terecht moet worden gezet, iets wat zonder meer niet 

 kan passeeren, te meer waar het gezegde op zich zelf 

 juist is en de onjuistheid hier uit het opstel zelf niet volgt. 



Ik bedoel die passage, waar gezegd wordt, dat de proe- 

 ven verkeerd zijn opgezet, welk oordeel gebaseerd is op 

 het volgende: 



sub. 1, Er zijn geen onbemeste veldjes aangelegd. 



