— 281 — 



nische stof oorzaak is van de gunstige werking, daar niet 

 bewezen is, dat de grond geen gebrek heeft aan fos- 

 forzuur. 



Ik zou hier kunnen verwijzen naar het door Ledeboer 

 gezegde (Teysm. XXII p. 191 en 192), alleen met dit ver- 

 schil, dat hier het doorwerken van het „Archief" niet 

 vereischt is, doch slechts bekendheid met onze recente 

 pubHkaties, waarin herhaaldelijk op den fosforzuur-rijk- 

 dom der Djogjasche lichte gronden gewezen werd. Bij de 

 eerste proef nu, is vermeld: „zeer lichte zandgrond". De 

 heer de Jong haalt trouwens zelf een paar regels verder 

 met betrekking tot melasse aan: . . . „en is ook vaneen 

 fosforzuur-werking op de zoo fosforzuurrijke Djogjasche 

 gronden, waarop geëxperimenteerd werd, geen sprake". 



Voor de tweede gewraakte proef gaat de opmerking nog 

 minder op, daar ik hierbij speciaal vermeld heb: „niet 

 fosforzuur-arme kleigrond". 



Dr. de Jong's theoretisch zuiveren, doch voor dit geval 

 praktisch onnoodigen eisch willende vervullen, zou men 

 niet alleen fosforzuur en kali van den stalmest in aan- 

 merking moeten nemen, doch ook kalk, magnesia, ijzer 

 enz., want daarvan is evenmin een voldoende gehalte „be- 

 wezen", en zij komen ook in stalmest voor. 



Meent criticus nu werkelijk, dat wij proefstations-men- 

 schen, die ons speciaal en sinds jaren met het nemen van 

 cultuurproeven op Java bezighouden, dit eerste axioma 

 voor de zuivere vergelijkbaarheid der bemestingen over 

 het hoofd gezien zouden hebben? 



(Pag. 171 1ste al.). Antwoord op de hier gestelde vraag 

 had Dr. de Jong kunnen vinden in al. 2 pag. 4 praeadvies, 

 waar cursief vermeld staat, dat de medegedeelde cijfers 

 slechts betrekking hebben op een zelfde toedieningswijze 

 voor beide meststoffen, en in al. 3, waar mik twijfel 

 uitdruk, of de salpeter op zijn gunstigste tijdstip toege- 

 past is. 



