— 298 — 



de schors hinderlijk zouden zijn — nooit de voortbrengen- 

 de laag onder den bast te beleedigen, maar steeds een 

 dun bastlaagje te laten zitten. 



Dat is de theorie, maar overwegen wij thans de gevol- 

 gen van hare toepassing bij den dagelijkschen arbeid. 

 Vooreerst: is het wel mogelijk voor een arbeider, bij vlug 

 werken, nooit de aangroeiende laag te beleedigen, niet van 

 tijd tot tijd het hout bloot te leggen en toch, aldus te 

 werk gaande, steeds een bastlaag van voldoende dikte 

 aan te snijden? Neen, dat is onmogelijk, en ik heb dan 

 ook opgemerkt, dat de boomen algemeen, op ondernomingen 

 zoowel als in proeftuinen, gewond worden. 



Ik heb zelfs stammen gezien, zoodanig overdekt met 

 litteakens, dat men verplicht was, er stellages om heen 

 te zetten of draagbare ladders te gebruiken ten einde met 

 het tappen dezer Heveaboomen boven de insnijdingen der 

 voorgaande jaren te kunnen doorgaan. Wel is waar 

 schijnen, zooals de heer Gallacher mij deed opmerken, 

 niet alle boomen even kwetsbaar te zijn; zoo toonde hij 

 mij bij het proefstation van Kwala-Loempoer exemplaren 

 met donkere schors, die minder beschadigd waren dan die 

 met lichte schors. Daar ik echter in andere landen dit- 

 zelfde niet heb waargenomen, heeft men hier met een 

 plaatselijke bijzonderheid te doen. 



In ieder geval is het voor de arbeiders zeer moeilijk, 

 niet van tijd tot tijd het hout te raken, al worden zij er 

 herhaaldelijk op gewezen. 



Wat doen de arbeiders, als men door krachtig op te 

 treden tracht, hen tot een beter manier van werken te 

 krijgen? Zij stellen zich dan eenvoudig tevreden met slechts 

 zeer oppervlakkig te tappen, om zeker te zijn, het hout niet 

 te raken ; het gevolg is dan een belangrijk lagere opbrengst 

 aan melksap. 



Invloed van de richting^ ivaarin de melksapvaten communi- 

 ceeren^ op de iapmethoden. 

 Wanneer de melksapvaten even veelvuldig met elkaar 



