— 300 ~- 



meer dan van het voorhanden melksap bij de gebruikelijke 

 wijze van tappen ih den bast achterblijft. 



Uit het bovenstaande kan men opmaken, hoe het op de on- 

 dernemingen gaat, als de inboorlingen zich tevreden stellen 

 met de melksaphoudende laag maar even aan te snijden, uit 

 vrees voor straf, die zij wegens onwillekeurige verwon- 

 ding van de boomen zouden kunnen oploopen. Trouwens 

 verscheidene directeurs van plantages hebben met mij 

 kunnen waarnemen, dat menigmaal door inboorlingen ge- 

 maakte insnijdingen, die bijna geen product gaven, slechts 

 een weinig dieper behoefden te worden gemaakt om een 

 goeden oogst aan melksap op te leveren. 



Laten wij dus niet vergeten, dat het inwendige bastge- 

 deelte het rijkst aan melksapvaten is. 



Besluit: Derhalve acht ik, dat het zeer moeilijk is, niet 

 van het eene uiterste in het andere te vervallen, d. w. z. 

 niet öf al te oppervlakkig te snijden öf al te diep te gaan. 



Wat te doen om de moeilijkheid te ontwijken? Al ben 

 ik de eerste, die de moeilijkheden van de bedoelde wijze van 

 werken duidelijk uitspreekt, men meene daarom niet, dat 

 de zaak in de planterswereld onopgemerkt is gebleven: 

 sommigen hebben getracht, de diepte der verwondingen 

 te regelen door het gebruik van verstelbare instrumenten, 

 anderen hebben tot het verkrijgen van het melksap uit 

 de diepe bastlagen een getand wieltje aanbevolen, een 

 soort voor spoorradertje, dat zij „prikker" hebben genoemd. 



Ongelukkigerwijze is het gebruik der verstelbare messen 

 niet practisch; de dikte der schors en die van den bast, 

 alsmede de som van beide, zijn verschillend, niet alleen 

 bij verschillende boomen, maar ook bij eenzelfden boom 

 op verschillende hoogten boven den grond. Men zou dus 

 met deze instrumenten onophoudelijk aan het regelen 

 moeten zijn en zoodoende al te veel tijd verliezen. 



Wat nu den „prikker" aangaat, deze heeft aanleiding 

 gegeven tot ernstige teleurstelling, omdat hij de boomen 

 talrijke, bedenkelijke wonden toebracht. Men heeft toen 



