^ 320 ^- 



den der Reinlichkeit, sein Fleisch nur mit Zucker gekocht, 

 z. B. als Marmelade, zu essen, ebenso wie das Fleisch 

 des noch schlechteren Ochsenherzapfels" (boewah nona). 



Verderop, op blz. 50, leert de schrijver ons djeroek 

 eten: „Urn die tropische Orange zu essen, steekt man sie 

 an eine Gabel und schneidet mit einen Messer die Schale 

 und die oberste Schicht des Fruchtfleisches ab. Will 

 man eine Tangerine (djeroek keprok, paseh, enz.) verzehren, 

 ist es gleichfalls am besten" (we zien den schrijver al 

 voor het moeilijke vraagstuk staan !) „sie an eine Gabel 

 zu stecken, um nicht das Fruchtfleisch mit den Handen 

 anfassen zu müssen". Ze schijnen daar in Brazilië on- 

 waschbare handen te hebben. De pitten eet men, althans 

 volgens dit boekje, niet mee op, maar de djeroeks hoeven 

 niet gekookt te worden. 



Ook de manggistan niet. De smaak van de heerlijk 

 geurende zaadmantels „ist ausgezeichnet und ahnelt dem 

 einer Mischung aus Ananas und Pfirsichen", 



Ook wat er omtrent de planten en de cultuur verteld 

 wordt, lijkt niet allemaal even juist. De pisang-plant 

 eischt weinig zorg en geeft „nach Jahresfrist schon vollen 

 Ertrag"'. Evenzoo dragen de wortel-uitloopers van de ana- 

 nas „nach Jahresfrist". 



De sawo manilla wordt 20 M. en hooger, en wordt uit 

 zaad voortgek weekt. Maar het is moeilijk, deze getallen, 

 die misschien voor Brazilië gelden, tegen te spreken. 

 Hetzelfde is het geval met de mededeeling, dat de man- 

 lijke bloemen van de manggistan in bosjes bij elkaar staan. 

 Hier op Java is nog geen manlijke bloem en geen meel- 

 draad aan den manggistan-boom gevonden. 



En daarom besluiten we maar hiermee: de inhoud dekt 

 den titel niet. De titel wekt en wettigt hooge verwach- 

 tingen, de inhoud voldoet nog niet aan lage. 



F. W. J. Westendorp. 



