— 831 — 



wijzen. Later zijn er geheele reeksen van patenten ter bereiding van 

 zijde-surrogaten genomen, en de productie van kunstzijde is steeds 

 gestegen; zij wordt thans op 7 millioen K.G. per jaar begroot. 



De werkwijze van Chardonnet bestond in het kort hierin, dat 

 hij trachtte, den arbeid der zijderupsen zooveel mogelijk na te 

 bootsen; dit beginsel vindt men algemeen in de tegenwoordig 

 gevolgde methoden terug. Hiertoe is noodig een lij mige vloeistof, 

 die door een nauwe opening geperst wordt. Bijna alle thans ge- 

 bruikte methoden stemmen hierin overeen, dat zij uitgaan van een 

 zelfde grondstof, en wel van cellulose, ^) zij het dan ook van 

 cellulose in verschillende vormen. Die grondstof wordt op eeni- 

 gerlei wijze in oplossing gebracht, door persen uit capillaire buizen of 

 openingen tot dunne stralen gevormd, welke men doet stollen; de ver- 

 kregen draden worden daarna nog op verschilleade wijzen behandeld- 

 De cellulose wordt of als zoodanig in oplossing gebracht of vooraf 

 in een verbinding omgezet. Naar laatstgenoemde methode worden 

 „nitraatzijde", „acetylcellulose" en „viscose" vervaardigd, naar eerst- 

 genoemde de zgn. „glansstof." 



Het gewijzigde procédé van Chardonnet maakt uit gezuiverde 

 katoen, door inwerking van salpeterzuur en zwavelzuur, salpeter- 

 zuur-verbindingen van cellulose, die, na uitgewasschen te zijn, nog 

 waterhoudend worden opgelost ia een mengsel van alkohol en 

 aether, zoodat men een vloeistof verkrijgt, die ongeveer overeenkomt 

 met collodium. Ook wordt wel eenig zwavelzuur toegevoegd, 

 waardoor men bereikt, dat het vocht minder lijmig wordt en zich 

 dus gemakkelijker door de nauwe buisjes laat persen. Het water- 

 gehalte is noodig om te voorkomen, dat de gevormde draad hij 

 het verdampen van alkohol en aether in kleine stukjes afbreekt. 



De collodium-oplossing wordt nl., na zorgvuldig gefiltreerd te 

 zijn, door glazen buizen gevoerd naar de „kunstmatige zijdewormen": 

 zoo noemt men de verschillend gevormde buisjes met fijne kanalen, 

 waardoor de vloeistof onder zekeren druk wordt uitgespoten. Ge- 

 woonlijk zijn eenige van die kunstzijdewormen naast elkaar geplaatst: 

 hun draden worden dan gezamenlijk opgenomen en ineengedraaid. 

 Door tegelijkertijd toegepaste rekking bereikt men, dat de dikte 

 der draden geringer wordt dan de wijdte der openingen, waaruit 

 ze te voorschijn treden. 



1) Echte zijde bestaat uit eiwitachtige stof. 



