— 853 — 



Wagner trachtte dit te doen, en hij kwam door zijn 

 met groote zorg uitgevoerde onderzoekingen tot de 

 conclusie, dat, wanneer ze 1 a 2 1/4 M.^ oppervlakte 

 hadden, een werkelijke gelijkheid nooit te bereiken was, 

 en dat zelfs, als men de gemiddelde opbrengst van 6 zulke 

 bakken bepaalde, deze nog een groot verschil kon vertoo- 

 nen met de gemiddelde oogst van 6 andere gelijk behan- 

 delde bakken. Van zelf kwam hij er toe, te vragen, 

 of niet nog kleinere bakken gebruikt zouden kunnen 

 worden, en deze niet betere, nauwkeuriger resultaten 

 zouden leveren. In de Landwirtschaftliche Jahrbücher 

 van 1883 vindt men de genomen proeven vermeld. 



Het bleek werkelijk zeer goed mogelijk te zijn, kleinere 

 bakken te gebruiken, en hierna worden dan ook zinken 

 cylinders, welke 1 M. en meer hoog zijn en 60 — 100 

 cM.2 doorsnede hebben, gebruikt. Ze zijn van onderen 

 open en worden alle met dezelfde aarde gevuld, terwijl 

 zij geheel in den grond gegraven zijn. Behalve van deze 

 potten, maakt Wagner ook gebruik van zinken bakken^ 

 die buiten den grond zijn opgesteld. 



De bedoeling van potproeven is nu volgens Wagner, 

 in verbinding met andere wetenschappelijke onderzoe- 

 kingen, een volkomen inzicht te geven in alle quaesties, 

 die zich op het gebied der bemestingsleer voordoen. 

 Deze proeven kan men toch zoodanig verrichten, dat 

 men alle groeifactoren in handen heeft, ook de vochtig- 

 heid van den grond, die op de werking van meststoffen 

 dikwijls groeten invloed heeft. 



Het zijn dus wetenschappelijke proeven, geen praktische, 

 wat ook gemakkelijk te begrijpen is, als men nagaat, op 

 welke wijze deze proeven genomen worden, hoe enorm veel 

 zorg er aan besteed wordt. De resultaten, uit deze proeven 

 afgeleid, zijn dus op zich zelf juist, alleen is het de vraag, 

 of in de praktijk de resultaten niet anders zullen zijn, 

 doordat de omstandigheden van de bij de potproeven ge- 

 kozene afwijken. Het is daarom noodig, de verkregen uit- 



