— 414 — 



omtrent de wijze van winnen verkregen inlichtingen, die 

 te danken zijn voornamelijk aan den voormaligen Ass. 

 Resident Barth van Sintang en den Civiel Gezaghebber 

 VAN NouHuiJS te Kota Waringin, zijn zoo goed met elkaar 

 in overeenstemming en vallen elkaar op zoodanige wijze 

 aan, dat de oorsprong thans tot klaarheid schijnt ts komen. 



Het ^^uz7ana reukhout heet op Borneo naar den naam 

 van den boom Garoe tengkaras, G. takaras, 

 G. mengkaras, of G. ongkarasen wordt onder- 

 scheiden in twee hoofdgroepen : Garoe boenoeh, G. 

 boenoehan, G. matidi boenoeh, verkregen uit 

 levende boomen, en Garoe ram as, G. ra was en in 

 Kota- Waringin G. r a n k a h a n , verzameld uit afgestor- 

 ven boomen. Die uit levende boomen is de kostbaarste 

 en inderdaad bij verbranden ook voor ongeschoolde neuzen 

 lieflijker van geur dan de g a r o e r a m a s. 



Een practisch middel om beide soorten te onderschei' 

 den is volgens opgave, dat bij blootstelling aan de felle 

 zon de uit levende boomen gewonnen garoe spoedig hars 

 uitzweet, wat met de tweede soort niet het geval is. 



Het opsporen van de levende boomen, zoo zegt onge- 

 veer de Heer Barth, is alleen mogelijk onder deskundige 

 leiding van iemand die „piawang" genoemd wordt, met 

 inachtneming van bijzondere voorzorgen. Daartoe behoort 

 het brengen van offers aan de geesten, die in het bosch— en 

 speciaal in de garoe boomen— huizen en de inzameling in 

 den weg staan. Na de noodige voorbereiding verspreiden 

 zich de inzamelaars in het bosch, en als de „piawang" 

 zijn plicht naar behooren heeft gedaan, zit er in de 

 g a r O e-boomen, die gevonden worden, beslist reukhout. 



De vinder merkt den boom, om hem te kunnen terug- 

 vinden, wat bijzonder noodig is, omdat hij de eigenschap 

 bezit, zich zoo noodig in andere boomsoorten te veranderen. 

 Vervolgens verzamelt de vinder zijn makkers, waarop de 

 boom wordt geveld. Van dat oogenblik af mag er niet 

 meer dan het hoogst noodige worden gesproken, daar 



