— 427 — 



de eerste mededeeling was verscheneo, heeft hem gebracht 

 tot de volgende wijze van werken. 



1. De bemesting sproeven kunnen in hei klein genomen ic or- 

 den^ en wel niet alleen met gesloten^ vrij staande potten^ maar 

 ook op veldjes^ die van den omringenden grond afgesloten zijn. 



Het is algemeen bekend, zegt Wagner, dat veldproeven, 

 die op 0^ HA. uitgevoerd worden, geen resultaten 

 kunnen geven voor het wetenschappelijk onderzoek. De 

 vraag blijft nog open, of het niet mogelijk is, betrouwbare 

 bemestmgsproeven op kleinere veldjes, bedden, te nemen, 

 waarbij dan de grenzen tusschen de verschillende bemes- 

 tingen worden aangegeven door 2 of 3 plantrijen, die niet 

 medegeoogst worden. 



De proeven hebben echter niet tot het gewenschte resul- 

 taat gevoerd, waarvoor de volgende oorzaken opgegeven 

 worden. 



a. Het is zeer moeielijk, een stuk grond te krijgen, waar- 

 van de veldjes bij gelijke behandeling denzelfden oogst 

 geven. 



b. Een zuivere uitvoering is niet mogelijk, omdat alle 

 bewerkingen zeer groote bronnen van fouten in zich be- 

 zitten. 



c. De fouten, bij de verschillende veldjes door de vraat- 

 zucht van dieren te weeg gebracht, zijn niet gelijk. 



d. De oogstvermeerdering, die men door de bemesting 

 krijgt, is meestal in verhouding tot de fouten van de proef 

 veel te gering. 



e. De eisch, dat het verschil in opbrengst tusschen twee 

 veldjes niet door meerdere, maar slechts door één groei- 

 factor wordt veroorzaakt, is bij deze proeven niet te ver- 

 wezenlijken. 



Stel, dat men het verschil wil bepalen tusschen de 

 eigenschappen van een kleigrond en die van een zand- 

 grond met betrekking tot de werking van een bepaalde 

 meststof, dan is dit doel door de veldproef niet te bereiken, 

 indien zand- en kleigrond niet zoo dicht naast elkander voor- 



Teysmannia 28. 



