— 430 — 



ten volle zijn werking kan uitoefenen. Deze eisch is niet 

 zoo gemakkelijk te vervullen, daar toch de voedingsstof- 

 fen ook niet in al te groote overmaat gegeven mogen 

 worden, omdat ze dan nadeelig voor de planten kunnen zijn. 



8. Men moet de voedingsstof^ loaarvoor de proef ingesteld 

 ivordtj in v er scl lillende hoeveelheden gebruiken. 



Dit is noodig om te weten te komen, of wel van de 

 andere voedingsstoffen voldoende gegeven is. 



Stel, dat men gevonden heeft, dat 1, 2, 3, 4, 5 gram 

 stikstof een meerproductie gegeven hebben van 100, 200, 

 300, 4' O, 420 gram, dan is duidelijk te zien, dat tot aan 

 de vierde bemesting de toename van den oogst evenredig 

 is met de vermeerdering van de hoeveelheid stikstof, ter- 

 wijl bij de vijfde bemesting dat niet meer het geval is. 

 Bij de vijfde bemesting moet er dus öf gebrek aan kali, 

 kalk of een anderen factor geweest zijn ofwel de maximum- 

 opbrengst is verkregen, zoodat er stikstof in overmaat is 

 geweest. Men zou dan alleen de eerste vier proeven kun- 

 nen gebruiken. 



Deze redeneering van Wagner is niet juist. 



Met de toename van de hoeveelheid stikstof zal de pro- 

 ductie niet evenredig toenemen, maar naarmate de stikstof 

 vermeerdert, zal de productievermeerdering achterblijven. 

 Men kan dit ook uit de getallen van Wagner afleiden. 



Bijvoorbeeld op blz. 368. 



Stikstofbemesting Totale meerproductie Verhouding, 

 Rapen : 



Vlas: 



1.13 



139.4 



123 



2.26 



241.6 



107 



3.39 



320.- 



94 



1.13 



15^-).' 



140 



2.2Ö 



279.6 



124 



3.39 



378 



111 



4.52 



447.0 



99 



Toch zal men op deze wijze zeer goed kunnen vaststel- 



