— 464 — 



te Karang Anjar proeven met het zwavelen van klappers genomen 

 (Jaarboek van het Departement van Landbouw in Ned. Indië 

 1909, blz. 10.) Het gelukte hem niet, de copra op deze wijze 

 tegen schimmels te beschermen. 



Ik heb hier in Buitenzorg proeven genomen. Dat het klimaat 

 van Buitenzorg door zijn groote vochtigheid weinig geschikt is 

 voor de bereiding van zondroge copra, is gemakkelijk te begrij- 

 pen. Voor mijn onderzoek is dit echter een voordeel te noemen, 

 want gelukt het, in dit klimaat schimmel vrije zondroge copra te 

 maken, dan spreekt het van zelf, dat het nog gemakkelijker op 

 andere plaatsen zal kunnen geschieden. 



Het drogen in de zon had alleen in de morgenuren tot l uur 

 plaats; zeker dus korter tijd dan de inlanders zullen kunnen be- 

 steden. 



Water gehalte van zondroge copra. 



In het begin van dit onderzoek werd getracht, schimmelvrije 

 copra te bereiden zonder gebruik van zwaveldioxyde. Dit bleek 

 zeer moeilijk te zijn. Na een ochtend gedroogd en gedurende 

 den nacht in een kast bewaard te zijn (ter bescherming tegen de 

 vraatzucht van muizen) waren de klapperstukken den volgenden 

 dag reeds sterk beschimmeld. 



Een verbetering bleek het te zijn, wanneer de stukken zoodanig 

 in de kast werden gelegd, dat het vleesch naar beneden was ge- 

 keerd, waardoor het opvallen van schimmelsporen op dit gedeelte 

 vermeden werd. 



Van eenige klappers werd op deze wijze geheel schimmelvrije 

 copra verkregen. Het drogen werd ongeveer 2 maanden voortge- 

 zet, om nategaan, tot hoever het watergehalte bij deze wijze van 

 drogen kan dalen. lederen dag werden de stukken gewogen. 

 Gedurende den nacht nam het gewicht meestal iets toe, om in de 

 zon weder te verminderen. Op het laatst was de vermindering zeer 

 gering. Het watergehalte was toen voor de verschillende stukken : 

 5.7, 5 9, 4.6, 4.6, 5.4, 4.6, 4.7, 4 2, 5.4, 5.6, 5.6, 5.6,5.4,5. — %; 

 gemiddeld dus 5.2 %• 



In handelscopra is het watergehalte meestal hooger. Zoo werd 

 in een aantal copramonsters, uit Holland verkregen, die gedurende 

 de reis zeker reeds water verloren hadden, de volgende hoeveelhe- 

 den gevonden: Java 6.3°/., Makasar 5.8%? Sangir 6.1%, Padang 

 10.5%,, Talisse 5.8%,, Borneo 7.2%,. 



