— 56-1 — 



of 3, maar dozijnen voorsteit, een gemiddeld oogstgetal 

 A verkregen wordt, dan moeten, als dat getal juist is, X 

 andere proeven een oogstgetal leveren, dat niet of zeer 

 weinig van A verschilt. 



Naar aanleiding van proeven, welke op 100 gelijk be- 

 handelde veldjes, van 10 M-. ieder, genomen werden, komt 

 Dafert tot de volgende conclusies: 



Ie. gelijkheid van oogst van 2 of meer veldjes in het 

 ééne jaar komt ook bij geheel gelijke behandeling van het 

 veld in het volgende jaar in den regel niet terug. (Hij 

 plant echter in de verschillende jaren verschillende planten, 

 zoodat het nog de vraag is, of, wanneer dezelfde plant telken 

 jare gebruikt was, de gelijkheid niet gebleven zou zijn). 



2e. de meening, dat gelijkheid van opbrengst ook gelijk- 

 heid van den grondtoestand waarborgt, is dus onhoudbaar. 



3e. het uitsluiten van een proef alleen omdat de paral- 

 lelveldjes geen gelijke opbrengst gaven, is, wanneer de 

 proef zonder stoornis verliep, verkeerd, en het is wel het 

 beste, niet aan één proef waarde te hechten, maar volgens 

 de statistische methode gemiddelden te bepalen. 



Over de toepassing van de waarschijnlijkheidsrekening 

 op de berekening van het resultaat uit veldproeven is 

 Dafert niet best te spreken. Volgons het oordeel van een 

 mathematicus, wiens naam niet genoemd wordt, kan het 

 gebruik van de methode der kleinste kwadraten op veldproe- 

 ven nooit wetenschappelijk vaststaande resultaten geven, 

 maar alleen dienen om leeken op het gebied der wiskunde te 

 doen gelooven, dat die uitkomsten werkelijk zeer juist zijn. 



Rentabiliteit wordt niet door de methode der kleinste 

 kwadraten bepaald, maar alleen door de gemiddelde oogst- 

 vermeerdering, die een meststof kan geven. 



In de Arbeiten der deutschen Landwirtschafts-gesellschaft 

 is als Heft 80 (1903) verschenen: 



Die Düngung mit schwefelsaurem Ammoniak und orga- 

 nischen Stickstoffdüngern im Vergleich zum Chilisalpeter, 

 van de hand van Paul Wagner. Op blz. 25 worden de 



