— 565 — 



veldproeven behandeld en wordt in de eerste plaats de 

 gevolgde methode besproken. 

 Keuze van het terrein. 



Het veld moet overal gelijk zijn; geen booraen of ge- 

 bouwen mogen er schaduw op geven. Het terrein moet 

 zooveel mogelijk horizontaal liggen. Geen rivieren of slooten 

 mogen zich in de nabijheid bevinden. De bouwkruin moet 

 overal even dik zijn en, evenals de ondergrond, overal 

 dezelfde physische en chemische samenstelling bezitten. 



Het is niet mogelijk, aan deze voorwaarden geheel 

 te voldoen, maar men moet trachten, er zoo dicht mogelijk 

 bij te komen. De waarde van grondonderzoek is voor dit 

 •doel gering daar de plant veel gevoeliger voor grondver- 

 schillen is dan de nauwkeurigste methoden. 



Het beste is, het eerste jaar niet te bemesten of het 

 geheele terrein op dezelfde wijze, en dan de veldjes afzon- 

 derlijk te oogsten en te zien, of de opbrengsten onderling 

 niet te veel verschillen, zoodat men daaruit tot een vol- 

 doende gelijkheid van het terrein kan besluiten. 



Geheel onjuist zou het zijn, wanneer men meende, op 

 grond van zulk een voorproef, de zekerheid te bezitten, 

 dat de veldjes hun gelijkheid voortdurend zullen behouden, 

 zooals de voorproef heeft doen zien. Het kan toch zeer 

 wel gebeuren, dat de gelijk bemeste veldjes in het eene 

 jaar opbrengsten van groote gelijkheid, in het andere jaar 

 daarentegen zeer verschillende opbrengsten geven, zoodat 

 de proef onbruikbaar is. De oorzaak hiervan is de weers- 

 gesteldheid. Is er no€h gebrek aan regen, noch te veel, 

 dan hebben ongelijkheden van den grond, plaatsen, die men 

 „nat" of „droog" noemt, geen invloed. Eerst wanneer droog- 

 te intreedt of het veld aan voortdurenden regen is bloot- 

 gesteld, komen de grondverschillen voor den dag en, al naar 

 gelang van de weersgesteldheid gedurende het jaar der 

 proef, zijn öf de meer vochtige öf de droge plekken in het 

 voordeel. Zoo heeft b.v. de zeer droge zomer van 1901 ge- 

 maakt, dat vele van de veldproeven van Wagnek op verre 



