— 566 — 



na niet die goede overeenstemming tusschen de gelijk be- 

 meste stukken vertoonden als in de voorafgegane jaren bij 

 meer normale weersgesteldheid. Bovendien moet er op 

 gewezen worden, dat beschadigingen en oogstverminde- 

 ringen, die door onkruid, insecten, vraatzucht van dieren, 

 ziekten enz. veroorzaakt worden, niet gelijkmatig op het 

 veld voorkomen en niet ieder jaar op dezelfde plaatsen in 

 dezelfde mate. 



Daarom is het niet voldoende, alleen een voorproef te 

 nemen, maar moet men ook zorgen, dat er parallelveldjes 

 aanwezig zijn. Volgens Wagner moet men minstens 3, 

 maar liefst 4 parallelveldjes gebruiken. 



Middelen om den invloed van de ongelijkheden van het ter- 

 rein te verminderen. 



Reeds de grondbewerkingen, die bijna nooit gelijkmatig 

 plaats hebben, geven aanleiding tot verschillen in vrucht- 

 baarheid. Heeft men vroeger bemest met stalmest of 

 groene bemesting, dan kan door de ongelijkheid, waar- 

 mede het geschiedde, jarenlang het terrein een ongelijke 

 vruchtbaarheid vertoonen. Een middel om dien invloed 

 te verminderen bestaat in het aanleggen van parallelveld- 

 jes. 



Men moet er echter aan denken, dat bij een bemestings- 

 proef altijd een bepaald soort van veldjes, onbemeste of 

 met een of twee meststoffen bemeste — naar den aard van 

 de vraag, om welker beantwoording het te doen is — als 

 vergelijking noodig is. Is nu de uitkomst van die ver- 

 gelijkingsveldjes onjuist, dan is natuurlijk de geheele 

 proef verloren. Men doet daarom goed, van deze veldjes 

 er meerdere te nemen. 



Stel b. V., dat men een proef wil nemen over stikstof- 

 meststoffen, dan spreekt het van zelf dat men haar wer- 

 king zal bepalen door vergelijking met onbemeste veldjes. 

 De geheele proef verliest haar waarde, wanneer deze laatste 

 veldjes een onjuist gemiddelde geven. Daarom raadt Wag- 

 ner aan, minstens 4 of 5 onbemeste parallelveldjes te nemen. 



