— 658 — 



zaden. Het smakelijke, verfrisschende vleeseh is zeer in trek bij allen, 

 die het kennen. 



Volgens de opgave van den schrijver schijnt het vleeseh echter toch 

 niet veel gegeten te worden. Wel vermeldt hij een ander gebruik : 

 men verkrijgt er een praeparaat uit, ia den vorm van tabletten of 

 van „gom" (zeker ingedroogd melksap uit de onrijpe vrucht), dat 

 verkocht wordt onder den naam van „pepsine" hoewel pepsine ei- 

 genlijk de naam is van het eiwit-aantastend enzym van het maag- 

 sap. De schr. beveelt nu, op grond van dit pepsine- of liever papaïne- 

 gehalte, het eten van papaja aan aan allen, die aan slechte spijs- 

 vertering lijden. Bewoners van de streken, waar de plant voorkomt, 

 kennen de digestieve eigenschappen der papaja en maken er gebruik 

 van door stukken taai vleeseh eenigen tijd tusschen de helften van 

 een doorgesneden vrucht te bewaren, waardoor het gepeptoniseerd, 

 dientengevolge licht verteerbaar wordt. 



Nu, hier te lande wordt wel eens verteld, dat men taai vleeseh 

 maar in een papaja- blad behoeft te wikkelen, of aan een papaja- 

 boom op te hangen om het malsch te maken ; dat is nog heel 

 iets anders! Dit zijn natuurlijk sprookjes. Maar wel is het een feit, 

 dat in het melksap van papaja werkzame enzymen voorkomen, 

 waardoor dit sap als lebferment werkt, d. i. het caseïne van melk 

 doet stremmen, en voorts, als het pepsine van het maagsap, een 

 zekeren verterenden (peptoniseerenden) invloed op eiwit uitoefent. 

 Een praeparaat uit dit melksap heeft, onder den naam, „papaïne'* 

 of „papayotine," in beperkte mate toepassing gevonden als genees- 

 middel, in de plaats van pepsine. 1 



Stellig zullen de onrijpe vruchten, die betrekkelijk veel melksap \ 

 bevatten, bij doelmatige aanwending, b. v. met fijn gesneden vleeseh j 

 gemengd, de eiwit-vertering kunnen inleiden. Maar van het rijpe 

 vruchtvleesch, dat, althans hier te lande, niet melksap-houdend is, 

 is zulks geenszins te verwachten. 



In het Jaarboekje van de Vereeniging „Ooftteelt" 1902 03 vindt 

 men op blz. 67, aan het slot van een artikel over Paj^aja, het vol- 

 gende aangeteekend : ; 



„Ten overvloede zijn eenige proeven genomen met het waterige 

 sap, dat van het tot moes gebrachte vruchtvleesch na eenige oogen- 

 blikken staan helder en kleurloos kan worden afgeschonken. Van dit 

 vocht werd bij lichaamstemperatuur de werking nagegaan op gestold 

 eiereiwit en op de eiwitstoffen van vleeseh, en wel onder verschil- 



