— 665 — 



Zooals men uit onze opbrengstcijfers ziet, zijn de variëteiten met 

 de mooiste braskorrels, Carolina en Kowas, de slechtste producenten. 

 Teneinde ons een inzicht te verschaffen, welke voor den landbouwer 

 de voordeeligste variëteiten zijn, werd van iedere variëteit bere- 

 kend de opbrengst in geld per bouw bij verwerking van 't pro- 

 dukt tot rijst. 



Hiertoe werden in de eerste plaats stampproeven genomen. Op 

 de gewone inlandsche manier, dus in een stampblok, werd van 

 iedere variëteit 1 pik. zorgvuldig gestam})t, en het percentage 

 Bras No. 1, No. 2, No. 3 en dedek bepaald, benevens de waarde- 

 looze produkten als merang en doppen. 



Onder bras No. 1 verstaan wij de heele, ongebroken korrels, 

 onder No. 2 de grove breuk, en onder No. 3 de zeer kleine gebroken 

 rijstkorrels (menir). Daar de rijst in deze 3 kwaliteiten gescheiden 

 werd met een tampir, was de scheiding niet nauwkeurig uit te 

 voeren, maar was bijv. No. 1 vermengd met ongeveer 15% No. 2. 

 Daar No. 2 daarentegen bijna een evengroot percentage heele kor- 

 rels bevatte, stemmen de werkelijke uitkomsten vrij goed met de 

 gevonden cijfers overeen. 



Zooals men uit onderstaandon staat ziet, loopt het percentage 

 bras, verkregen uit padi, uiteen van 49 tot bijna 64%, terwijl 

 het percentage bras No. 1, verkregen uit padi, uiteenloopt van 

 12 — 42%. Dat deze cijfers sterk uiteen zouden loepen, was te ver- 

 wachten, daar vele factoren op de verkregen uitkomsten invloed 

 hebben. 



Een variëteit met een groot percentage vooze gabakorrels, met 

 een gemakkelijk breekbare braskorrel, lang benaald, met betrek- 

 kelijk forsche kroonkafjes (doppen en dedek), zal een veel kleiner 

 percentage ongebroken rijstkorrels opleveren dan b. v. een onbe- 

 naalde variëteit, met weinig vooze, doch zeer harde korrels. Is 

 de padi afkomstig van een gelegerd gewas (zooals b. v. onze Nos. 

 430 en 427), dan is 't percentage breuk zeer groot. In de groote 

 praktijk slaat bovendien de breekbaarheid der korrels in nauw 

 verband met den graad van droogte der padi; in ons geval waren 

 alle variëteiten glashard afgedroogd, een dag voor het stampen. 

 Hieronder volgen de uitkomsten der stampproeven, waarbij in 't oog 

 dient te worden gehouden, dat ons slechts primitieve hulpmiddelen 

 ter beschikking stonden. Bij fabriekmatige bereiding zullen de 

 cijfers voor alle variëteiten ongetwijfeld veel gunstiger uitvallen. 



