— 691 — 



Deze waarschijnlijkheid is in dit geval bij velden, aangelegd 

 als E, F, H en I, grooter dan bij die volgens het bij G 

 gegeven schema; zij nadert vooral bij velden volgens E en 

 F tot zekerheid en wettigt het stellen van groot vertrou- 

 vveu in de eventueel te maken conclusies. Kloppen daar- 

 entegen de opbrengsten der gelijk behandelde perceelen 

 (die samen de stellen parallel-perceelen vormen) niet met 

 elkander, zoo kunnen wij, door vergelijking van de gemid- 

 delden hunner opbrengsten, of de som ervan, met die van 

 andere stellen, niet tot betrouwbare gevolgtrekkingen 

 komen. 



Heeft men een bepaald proefterrein, dat ongelijkmatig 

 vruchtbaar is, zoo zal, vergeleken met een aanleg zonder 

 parallel-perceelen een verdubbelen van het aantal percee- 

 len en een gelijktijdig op halve grootte brengen daarvan 

 (indien niets anders in de proef gewijzigd wordt), bij ratio- 

 neel verspreid zijn der stellen parallel-perceelen over dat 

 terrein (zie E of F), behoudens bepaalde gevallen, eenige 

 meerdere kans geven, dat men tot betrouwbare conclusies 

 komt, die kans blijft echter gering. Ze zal, zoolang de per- 

 ceelen niet beneden een zekere minimum grootte dalen, toe- 

 nemen, volgens de waarschijnlijkheidsrekening naarmate het 

 getal der parallel-perceelen, wier opbrengstcijfers men voor 

 het berekenen van het te vergelijken middelcijfer kan be- 

 zigen, ten gevolge van meerdere splitsing grooter wordt; 

 doch in elk geval zal dit getal aanzienlijk moeten zijn, om 

 gevolgtrekkingen te mogen maken, die in hooge mate ( 

 waarschijnlijk zijn. De parallel-perceelen hebben dan een 

 heel andere beteekenis dan door het woord „controle- 

 perceelen" wordt uitgedrukt en behooren m. i. dan ook 

 een anderen naam te dragen. 



Resumeer ende^ kunnen parallel-perceelen dienen om na ie 

 gaan^ in hoeverre een gekozen proefterrein met grootere of 

 geringere mate van waarschijnlijkheid als gelijkmatig kan 

 worden beschouwd^ om daaruit af te leiden^ lo elke loaar de men 

 zal toekennen aan de opbrengstcijfers voor het eventueel maken 



Teysmannia. 45 



I 



