— 699 — 



Zoolang proefnemingen de meest wenschelijke breedte van 

 deze randstrook voor verschillende gevallen nog niet hebben 

 doen kennen, zal men goed doen, de breedte wat grooter 

 te nemen dan men op grond van voorloopige ondervindin- 

 gen noodzakelijk acht. 



Een ander bezwaar, dat niet mag worden verzwegen, meer 

 bepaaldelijk de adjusteering betreffend, blijkt bij de volgen- 

 de overweging: 



Veronderstel, dat eene op de adjusteerings-perceelen ver- 

 bouwde variëteit productiever is dan eene andere, die op 

 een stel elimineerings-perceelen werd verbouwd. Als de 

 rectificatie der opbrengstcijfers dan op de gewone wijze 

 plaats heeft, n.1. door gebruik te maken van het verschil 

 tusschen de gemiddelde opbrengst van alle, en die van tel- 

 kens b. V. drie het dichtst bij de perceelen der betrokken 

 variëteit liggende adjusteerings-perceelen, gaat men hierbij 

 dus uit van^de veronderstelling, dat, als eene productievere 

 variëteit op een bepaald gedeelte van het terrein te min heeft 

 opgeleverd, eene minder productieve variëteit op hetzelfde 

 gedeelte van het terrein even veel te min zal hebben opge- 

 leverd. Dit is natuurlijk niet correct. Al juister lijkt het 

 mij, de opbrengstcijfers op de liieronder vermelde wijze te 

 rectificeeren. Veronderstel, dat de adjusteerings-perceelen 

 gemiddeld 8 hebben opgebracht, dat een bepaald proef-per- 

 ceel 7 heeft opgeleverd, terwijl de adjusteerings-perceelen 

 in de nabijheid van dat proef-perceel gemiddeld 7.5 gaven, 

 dan wordt de gerectificeerde opbrengst, als men op de ge- 

 wone wijze rekent, 7 + 0.5 = 7.5, terwijl men zou kunnen 

 rekenen 7 X Vt-s = 7A6^ volgens de evenredigheid 7 : x ^ 

 7.5 : 8. Daar het in den regel om kleine correcties gaat, zal 

 het evenwel niet veel verschil maken, hoe men rekent. 



Zelfs op de laatste wijze van adjusteeren zal echter ge- 

 gronde kritiek kunnen worden uitgeoefend. Indien n.1. de 

 rondom een proef-perceeltje gelegen adjusteerings- veldjes 

 minder hebben opgeleverd dan alle adjusteerings-veldjes 

 gemiddeld, zal men wel de conclusie mogen maken, dat 



