— 709 — 



alles te vergeefs! Het antwoord der werklieden was : „Bë 

 hénteu tijasa djoeragan, hese sarëng beurat, opami kedah 

 di damël sadinten, kantenan endjing moal tijasa di damël 

 deui." Het einde was, dan maar weder tot de oude sleur, 

 tot de tjaboetan, terug te keeren. 



Ik had niet lang met den sendok melak gewerkt, echter 

 iang genoeg om de ondervinding op te doen, dat dit in- 

 strument nog veel, zelfs oneindig veel, verbeterd kon 

 worden ; instede den sendok melak bij afgekeurden ouden 

 rommel te werpen, zooals gebruikelijk, nam ik hem als 

 reliquie bij mij in huis. 



Van nu af begon ik op dit punt, de verbetering der 

 plantwijze, mijn aandacht te richten; dagen aan dagen, 

 weken aan weken maakte, verbeterde en beproefde ik 

 wel honderde door mij uitgedachte verschillende modellen. 

 Ik ging van het idee uit, dat de zoogenoemde sendok melak 

 •een instrument moest zijn, dat allereenvoudigst was en de 

 mogelijkheid tot knoeien en slecht werken zou uitsluiten; 

 de Inlander moest, ten gebruike bij het planten, een in- 

 strument hebben, waarmede het hem onmogelijk was ge- 

 maakt, anders te werken dan hem werd opgedragen. 



Eindelijk gelukte het mij, ja, het was zoo! Mijne uit- 

 vinding voldeed aan alle, op dit punt billijkerwijze te stellen 

 «ischen. Dat dit geen ijdele hoop was, volgt hieruit, dat 

 deze door mij aangemaakte instrumenten bij het planten 

 op de kina- en thee-onderneming Soekamadjoe gedurende 

 twee jaren uitsluitend en met succes gebruikt zijn. Het 

 Inlandsche werkvolk is, zoo men zegt, bij het planten „se- 

 nang", werkt met ijver zonder dat ook maar de geringste 

 pressie erbij noodig is; verder is men niet zoo zeer aan 

 regen gebonden. 



Om alle planters, voorzoover zij dit artikel lezen, in de 

 gelegenheid te stellen, met deze nieuwe vinding bekend 

 te worden, zijn moeite noch kosten gespaard. 



Wel twijfel ik niet, of er zullen vele planters zijn, die 

 bij voorbaat deze uitvinding als niet bruikbaar afkeuren. 



