- 738 — 



weerstaan. Door den opwaartschen druk zal dus geen spanning 

 op de luchtmassa ontstaan. Men kan dit gemakkelijk op de vol- 

 gende wijze aantoonen. Een glazen open manometer, met water 

 gevuld, wordt voorzien aan het ondereinde van een schijfje kurk 

 en nu tusschen de kapok in een toestel met kleine opening ge- 

 plaatst. Brengt men dit laatste in het water en laat het langzaam 

 zinken, dan blijft de manometer rustig totdat het water de bo- 

 venoppervlakte geheel bedekt; eerst als dit het geval is, ziet 

 men, dat de lucht onder spanning komt. 



Door den opwaartschen druk wordt de kapok bij de onderdom- 

 peling samengedrukt. Zijn de doorsneden gelijk, dan zal de samen" 

 drukking, bij gelijke wijze van vullen, ook gelijk zijn. Het 

 verschil in drijf vermogen bij verschil in vrij oppervlak kan dus hierin 

 niet gelegen zijn. Er blijft alleen over, dat bij grooter vrij oppervlak 

 de kapok losser is en het water dus gemakkelijker kan intreden. 



Bij de toestellen, die van boven met een of meer ringen koper- 

 draad voorzien waren, hebben deze gezorgd, dat de kapok niet 

 uit elkaar kon gaan en is daarom het drijfvermogen grooter ge- 

 vonden. Bij de toestellen 3 en 4 zou de kapok door den opwaart- 

 schen druk door de opening geperst worden, wanneer men dit 

 niet, door de hand er op te plaatsen, belette. Zoodra dus de be- 

 schermende hand is weggenomen, zal de opwaartsche druk de 

 kapok uiteenpersen, dus losser maken. 



Hoe komt het, dat wanneer de vrije oppervlakken gelijk zijn en 

 de doorsneden verschillen, het drijfvermogen afneemt naarmate de 

 doorsnede kleiner wordt ? 



De opwaartsche druk is bij gebruik van een gelijk gewicht ka- 

 pok gelijk, maar daar hij op de oppervlakte van het grondvlak 

 werkt, zal de druk per cM^. afhangen van de grootte van dat vlak. 

 Maar hoe grooter de druk per cM^. is, des te sterker zal de kapok 

 samengeperst worden, des te kleiner zal dus het volume, en daar- 

 mede ook het drijfvermogen zijn. Het drijfvermogen zal derhalve 

 afnemen naarmate de oppervlakte van het grondvlak kleiner wordt. 



Dat de kapok bij het onderdompelen wordt samengedrukt en 

 het verkregen volume afhankelijk is van de horizontale doorsnede, 

 laat zich praktisch aantoonen. Het is toch mogelijk, het volume 

 van de kapok op de volgende wijze te bepalen. Men richt de proef 

 in op de wijze als het soortelijk gewicht van aardappelen in het 

 groot bepaald wordt. Men is zoodoende in staat, met voldoende 



