— 754 — 



Van die vele waterplanten zullen we eerst diegene 

 bespreken, welke vrij op het water drijven. 



In de eerste plaats verdienen een paar varensoorten 

 onze aandacht. Beide behooren tot de familie der S al vi- 

 niaceae, de zoo interessante watervarens, die zich van 

 de gewone varens onderscheiden door het voortbrengen 

 van tweeërlei sporen, nl. groote, waaruit zich een vrouwe- 

 lijke voorkiem ontwikkelt, en kleine, uit welke een manne- 

 lijke voorkiem ontstaat. 



De eerste der twee, Azolla pinnata R. Br., het zoo- 

 genaamde Roode Kroos^ even als meerdere andere water- 

 planten door de Soendaneezen Loekoet tjaj genoemd, komt 

 in stilstaande of zeer langzaam stroomende wateren over- 

 vloedig voor. Het is een nietig plantje, waarvan de lengte 

 afwisselt tusschen 7 en 10 mM. De dunne, horizontaal 

 in het water drijvende stengel geeft afwisselend rechts en 

 links takken af, waarvan de bovenste het jongst en dien- 

 tengevolge het kortst zijn. Uit den stengel, en vaak ook 

 uit de takken, hangt een dunne wortel loodrecht omlaag, 

 de oudere wortels zijn met vele haren bezet. Uit den 

 stengel ontspruiten afwisselend links en rechts bladeren, 

 welke een lengte van 1/2 tot 1 mM. bereiken. Elk blad is 

 tot aan zijn voet in 2 loodrecht boven elkaar geplaatste 

 helften gesplitst, de onderhelft is zeer dun, grootendeels 

 doorschijnend en in het water ondergedompeld, de boven- 

 helft drijft op den waterspiegel en is soms donkergroen, 

 in den regel echter donkerrood gekleurd, van daar de 

 naam rood kroos. Wanneer men het plantje met een 10 

 maal vergrootende loupe bekijkt, kan men duidelijk zien, 

 dat de drijvende bladhelft gewelfd is en aan de boven- 

 zijde zeer talrijke papillen draagt, waarvan de onderste 

 2;rooter zijn dan de andere. Deze papillen beschermen 

 het blad tegen nat worden. Als men een blaadje geheel 

 onderdompelt en daarna weer boven laat komen, zitten 

 er vaak waterdroppels tusschen de papillen, maar de bo- 

 venzijde van het blad zelf is volmaakt droog. 



