BOEKBESPREKING 



J R Harmsen 



Bruine Binnenbastziekte. Uitgave 

 van het Nederlandsen Indisch Rub- 

 bertij dsch rijft, Batavia 1919 



In alle landen, waar Hevea geplant wordt heeft zich, nadat 

 de boomen eenigen tijd getapt waren, een eigenaardig ver- 

 schijnsel voorgedaan. De latex begon bij sommige boomen 

 slechter te vloeien, en ten slotte was een geheel droogloopen 

 te constateeren. Als de bast tot op een zekere diepte afge- 

 schaafd werd, was een duidelijke bruine verkleuring te zien. 



Het heeft eenigen tijd geduurd, voordat men geleerd heeft 

 deze ziekteverschijnselen goed te herkennen en te onderschei- 

 den van schimmelziekten die er op gelijken. Verder kon geen 

 organisme, óf bacterie, öf schimmel gevonden worden, welke 

 als oorzaak kon beschouwd worden. Doch, al was de oorzaak 

 niet duidelijk, ,.wo Begriffe fehlen, da stellt ein Wort zur 

 rechten Zeit sich ein*'. Het woord, dat men hier vond, klonk 

 misschien geleerd, doch het was niettemin zeer ongelukkig 

 gekozen: de ziekte was „een physiologisch verschijnsel*', aisof 

 niet elke parasitaire ziekte in haar uitwerking even goed een 

 r physiologisch verschijnsel" was! 



De praktijk kon echter niet afwachten, dat de moeilijke 

 kwestie naar de oorzaak dezer ziekte opgelost» was. Zij moest 

 geholpen worden, en middelen ter bestrijding of nog beter 

 ter voorkoming te vinden, was de eerste eisch. Zoo is dan 

 de Administrateur der Gouvernements Rubberonderneming 

 Tjikompaj de heer H ARMSEN met een onderzoek en met proeven 

 op de door hem beheerde onderneming begonnen. De uit- 

 komsten dezer proeven zijn door voordrachten en artikelen in 

 wijde pianterskringen van bijna geheel Java bekend gemaakt 

 en zoo heeft langzamerhand op vele ondernemingen „de me- 

 thode Harmsen" ter bestrijding van de Bruine Binnenbast- 

 ziekte ingang gevonden. „Uit de practijk, voor de practijk!" 



