— 26 - 



Met groote belangstelling heb ik nagegaan, hoe deze me- 

 thode op de vele rubberlanden, die ik herhaaldelijk bezocht 

 heb, toegepast wordt. 



Het bleek mij toen, dat de uitvoering van deze „methode" zeker 

 niet lijdt aan een eentonige gelijkvormigheid. Slechts in één ding 

 stemmen alle uitvoerders overeen: de zieke boomen mogen niet 

 worden geschild tot op het cambium, maar slechts afgeschaafd. 



„Hoe diep?' vraagt men natuurlijk dadelijk. De antwoor- 

 den loopen dan sterk uiteen. „Flink diep"' zegt de eene planter. 

 „Neen" zegt de ander „als een employé bij mij zoo diep laat 

 afschaven wordt hij onmiddellijk ontslagen". En men vraagt 

 verder. „Op hoe groote oppervlakte schaaft U af?". „ Nu, vooral 

 niet te veel". Doch de tegenspraak hoort men ook dadelijk: 

 „Neen; ik laat minstens zoo ver afschaven als verkleuring te 

 zien is". Maar men wil nog meer weten. „Wat voor teer 

 gebruikt U? En hoe weet U, of U goede teer heeft ?" Hierop 

 moet de practicus het antwoord schuldig blijven. 



Eén land, dat ik bezocht heb en waar volgens den Admi- 

 nistrateur ook de „methode Harmsen" wordt toegepast, ge- 

 bruikt geen teer maar kalk 



Er bestonden dus groote tegenstrijdigheden, omtrent de 

 toepassing der „teermethode \ De meeste rubberplanters, die 

 wel veel van. Harmsen gehoord en gelezen hadden, zullen 

 dan ook mee groote belangstelling zijn publicatie in boekvorm 

 tegemoet hebben gezien, die alles samenvat wat op verschil- 

 lende plaatsen tot nu toe over die methode verschenen was. 



Einde 1919 verscheen het 95 bladzijden groote boek, voor- 

 zien van 27 afbeeldingen en helaas ook van talrijke leelijke 

 advertenties („op de finantieele konsekwenties wordt door ons 

 niet gelet", schrijft de Uitgever in zijn voorwoord), Met de 

 verschijning van dit boek zou, volgens het voorwoord, dat de 

 Heer Van HASSELT, Directeur van 's Lands Caoutchoucbedrijf 

 geschreven heeft, „eene opluchting in de rubberwereld zijn 

 ingetreden, waarbij tevens een gevoel van groote dankbaarheid 

 tegen den schrijver zal zijn opgekomen, dat het hem gelukt 

 is die donkere wolk aan den horizen der rubber te doen ver- 

 dwijnen". Laat ons zien, of de verschijning van dit boek zulk 

 een optimistische stemming rechtvaardigt. 



