— 34 — 



1/3 en 1/4; geven dus de verschillende behandelingen onge- 

 veer dezelfde uitkomsten en een practicus moet, steunende op 

 deze gegevens tot de conclusie komen, dat afschaven even 

 goede resultaten geeft als behandeling met hars, was, vet of 

 benzine, en dus, aangezien hars, was, vet en benzine geld 

 kosten, dat een eenvoudig afschaven nog te verkiezen is. 



Als wij trouwens de door Harm se n verstrekte gegevens 

 volgens de methoden van variatiestatistiek onderzoeken, dan 

 kunnen wij gemakkelijk zien, dat door het veel te kleine aantal 

 behandelde -individuen de gemiddelde fout in elke proef haast 

 zoo groot of nog grooter is dan het verschil tusschen goede en 

 slechte vloeiers. En dat de gemiddelde fout voor het verschil 

 tusschen twee behandelingsmethoden zelfs grooter is dan dit 

 verschil! Ik heb volgens Jo hans en 1) bladz. 109, de vol- 

 gende kleine staat opgemaakt. Daarbij heb ik om een beetje te 

 vereenvoudigen de middelmatige en de slechte vloeiers bij elkaar 

 gerekend, dus met alternatieve variatie, „goede" — „niet goede" 

 vloeiers, gewerkt. 



De methoden van berekening zal ik hier niet uiteen zetten. 

 Ze zijn trouwens ook te vinden in een stuk van Maas. 2) Er 

 bestaat dus voor iemand uit de rubberwereld, die proeven 

 publiceert, geen excuus meer om onbekend te zijn met de wijze, 

 hoe de betrouwbaarheid van proeven moet nagegaan worden. 

 Als hij zich zelf uit gebrek aan de noodige kennis der wiskunde 

 niet orienteeren kan, dan zijn er op Java genoeg personen te 

 vinden, die voor de bewerking gaarne hun hulp zullen verleenen. 



I, II, III zijn de nummers der proeven, g, de goede vloeiers, 

 sl. de niet goede (middelmatige en slechte) in o/ ; D het ver- 

 schil tusschen goede en slechte vloeiers in o/ , n het aantal in- 



T 



dividuen ; T de standaardafwijking in o/ ö) de gemiddel- 



de fout in o/o. 





o/o g. 



o/o sl. 



D 



n 



T in o/o 



T 



77=- in °/o 



I 



56 



44 



12 



25 



4964 



9.93 



' II 



58.33 ' 



41.67 



16.66 



24 



49.30 



10.06 



III 



52 



48 



4 



29 



49 9G 



9.94 



1) W. Johannsen. Elemente der exaeten Erblichkeitslehre, 2de Uitgave (1913). 



2) Arch. voor de Rubberc. II, bl. 561 (1918). 



