— 38 — 



»Voor zwaardere gevallen is de laatste methode te verwer- 

 »pen, alleen voor lichte aantastingen kan zij worden toegepast. 



„Normaal is het tot halve bastdikte te schaven en daarna 

 «warme teer aan te brengen ; bij zware aantastingen schave 

 „men tot de verkleurde laag. 



„Daar waar men zijn Inlandsen personeel minder in de hand 

 „heeft, raad ik aan steeds tot de verkleuring even zichtbaar 

 „is te schaven en dan te teren. 



„Laat een ziek vlak altijd nauwkeurig bestudeeren en ga 

 „na, door het uitnemen van kleine baststukjes langs de gren- 

 zen van uw tapvlak, of de verkleuring zich wellicht tót een 

 „van de nevenvlakken uitstrekt. 



„Is dit laatste het geval, dan dient men zich te overtuigen 

 „over welk oppervlak de verkleuring aanwezig is. 



„Boven het tapvlak schave men een gedeelte van den bast 

 „weg, zoodoende kan men waarnemen of de verkleuring ook 

 „boven de grenzen van het tapvlak aanwezig is". 



Wij komen dus per slot van rekening toch op een diep 

 afschaven. Want blijkbaar is de eenige veilige weg, af te. 

 schaven tot op de verkleuring. Ik weet tenminste niet, hoe 

 volgens deze handleiding^e arme Inlander anders zal moeten 

 uitmaken of hij op de juiste diepte is, indien hij niet op de 

 verkleuring let. 



En nu de resultaten. Ze zijn in bijlage X gegeven. De be- 

 oordeeling wordt ons door de wijze, waarop Harmsen zijn 

 cijfers rangschikt, niet bepaald vergemakkelijkt. De boomen 

 liepen tusscheh 15 Januari en 7 April 1918 droog, ze worden 

 behandeld en op hetzelfde tapvlak op den 4den tot 5denjuni, 

 dus na 2 tot maand, weer in tap genomen. 



Wat hebben wij van boomen, die wij als genezen beschou- 

 wen mogen, te verwachten ? Toch zeker een productie, die 

 ten minste toch zoo groot is als vóór de behandeling en voor 

 al een productie, die niet aan sterke schommelingen, welke, 

 zooals Harmsen juist opmerkt, een teeken van beginnende 

 ziekte zijn, onderhevig is. Om nu te kunnen beoordeelen of 

 feitelijk genezing ingetreden is, is het toch noodzakelijk, dat 

 wij de producties van boomen ten minste over een jaar, ken- 

 nen. Harmsen beschikt dan ook over zulke gegevens. Op 



