— 40 — 



ber is ook niet overal duidelijk. Maar zooals ik reeds gezegd 

 heb, zijn de maanden, waarvan de cijfers door den schrijver 

 in zijn boek gegeven zijn, voor eene juiste beoordeeling bij- 

 zonder ongeschikt. 



Een bewijs, dat de tecrmethode ,,dr behandeling is, welke 

 tot nu toe de meest gunstigste resultaten heeft gegeven" 

 (bldz. 86) ontbreekt dus. 



Daar komt echter nog bij, dat de groote nadeelen die aan 

 de teerbehandeling verboden zijn, niet besproken worden. 

 Vooral een bezwaar is. dat teer een aan groote schommelin- 

 gen in de samenstelling onderhevig product is, waarvan de 

 scheikundige beoordeeling heel moeilijk is. Een garantie dat 

 altijd teer geleverd wordt, waarin geen voor boomen schade- 

 lijke bestanddeelen zijn, kan geen enkele fabriek geven. 



Wij komen dus, als wij de gegevens, die ons Harmsen zelf 

 verstrekt, nog eens critisch beschouwen, tot de volgende con- 

 clusies : Boomen, die licht aangetast zijn, genezen na een vol- 

 doende rustperiode. Een bewijs, dat door teerbehandeang een 

 vluggere en betere genezing te bereiken is, ontbreekt. Voor 

 zware aantastingen is nog met rust laten noch teren succesvol. 



Misschien is een gevoel van onzekerheid en de juiste opvat- 

 ting, dat het ten slotte toch beter is een ziekte te voorkomen 

 dan haar, pas als ze erg geworden is, te behandelen, voor den 

 schrijver de aanleiding geweest om nog een laatste hoofdstuk 

 ïKan Bruine Binnenbastziekte voorkomen worden ?« toe te 

 voegen. 



Daarin wordt in het begin de kwestie besproken of door 

 een wijziging van «het« bestaande tapsysteem Bruine Binnen- 

 bast kan voorkomen worden. De schrijver gelcoft, dat, alvorens 

 over te gaan tot een zoo rigoureuse maatregel, het beter zou 

 zijn, alle invloeden, welke het optreden van Bruine Binnenbast 

 in de hand werken, tegen te gaan. Als zulke noemt hij: on- 

 doelmatige grondbewerking, onvoldoende drainage, ontbreken 

 van groenbemesting, gebrek aan bodembegroeiing, te laat uit- 

 dunnen, slechte snoei, — alle omstandigheden, die volgens 

 HARMSEN de aantasting van Bruine Binnenbast in de hand 

 zouden werken. Ook voor deze bewering wordt echter geen 

 enkel bewijs bijgebracht! Bijvoorbeeld de bewering: »hoe 



