- 41 — 



meer blad, hoe gunstiger de vorming van voedingsstoffen en 

 reser ve voedsel « doet dadelijk de vraag rijzen: »en ook: hoe 

 meer latex ?« Harmsen is trouwens niet de eenige, die zoo 

 iets beweert; maar niemand heeft ons een bewijs gegeven van 

 de juistheid. Ik hoef wel niet te zeggen, dat de Heveacultuur 

 met dergelijke uitspraken geenszins gediend is. 



Door talrijke bezoeken aan de in het ressort van het Proef- 

 station Midden-Java gelegen ondernemingen, waar de Hevea- 

 cultuur onder zeer verschillende omstandigheden gedreven 

 wordt, komt Ref. dan ook tot heel andere conclusies dan 

 HARMSEN. Ik heb in een jaar werkelijk genoeg tuinen gezien, 

 waar de Hevea niet krijgt wat haar toekomt. Gebrek aan grond- 

 bewerking, veel afspoeling, te dichte plantwijze, gemengde aan- 

 planten, waar de Heveaboornen in bosschen van Cacao en Koffie 

 haast niet te vinden zijn, enz. enz. Dat zijn zeker geen aanbe- 

 velingswaardige voorbeelden en de gevolgen blijven niet uit, 

 zooals geringe productie, slechte groei, slechte bastvernieu- 

 wing, streepjeskanker, djamoer oepas. Maar Bruine Binnen- 

 bast? Ik sta telkens w T eer verbaasd, hoe gering het percen- 

 tage van aantastingen in Midden Java is, als slechts volgens een - 

 systeem getapt wordt, dat de boomen niet te sterk uitput. 



Waar wij een sterke aantasting vonden, daar is ons zonder 

 een enkele uitzondering gebleken, dat de boomen óf nu nog- 

 te zwaar getapt worden, óf indertijd te zwaar getapt werden, 

 en dat nu de aantasting optreedt bij het terugkomen cp het 

 indertijd overtapte vlak. 



Deze ondervinding heeft mij daarbij op het denkbeeld ge- 

 bracht, dat feitelijk alle tweesneden-systemen te zwaar zijn 

 voor de Hevea en Bruine Binnenbastaantasting in de hand 

 werken. Ondernemingen, die van begin af op één snede op 

 één derde eiken dag, of. één snede op een halven omtrek om 

 den anderen dag tappen, hebben, zooals mij uit betrouwbare 

 statistieken gebleken is, heel weinig, nog geen 2 pCt., aange- 

 taste boomen. Zooals ik uit een courantenbericht zie, is het 

 A V. R O S. -Proefstation tot dezelfde conclusie gekomen. 

 Ik durf dan ook aan alle ondernemingen aan te raden over 

 te gaan tot een éénsnede-systeem. Ook Dr. RanDS, die zich 

 nu gedurende anderhalf jaar speciaal met de bestudeering van 



