— 51 — 



het jaar daarop deze insectenplagen van minder beteekenis 

 Waarom dit zoo is, is niet voor alle insectenplagen, voor 

 welke deze regel geldt, duidelijk. Voor een enkele echter is 

 de verklaring gevonden. 



Een van de schadelijke insecten, voor welke de regel in het 

 bijzonder geldt, is de witte rijstboorder {Scirpophaga sericed) 

 die in verschillende kuststreken, vooral in Indramajoe, telken 

 jare in meerdere op mindere mate optreedt. Waarom een droge 

 Oostmoesson het optreden van den witten rijstboorder in de 

 hand werkt, kan worden verklaard uit hetgeen omtrent zijn 

 levenswijze door de onderzoekingen van Dammerman en 

 Van der Goot bekend is geworden. 



Tegen den oogst is het rupsje van den witten rijstboorder 

 onder in den rijststengel gekropen en na den oogst kruipt 

 hij nog dieper, tot diep in den stoppel, Is hij hier eenmaal 

 aangeland, dan verpopt hij zich niet spoedig, doch blijft als 

 rups onbeweeglijk liggen zonder verder eenig voedsel op te 

 nemen ïn dezen «slaaptoestand" brengt hij den heelen Oost- 

 moesson door, ongestoord, althans indien het stoppelland 

 gedurende dien tijd niet wordt omgewerkt en — indien er geen 

 zware of aanhoudende regens vallen Is dit laatste wel het 

 geval en wordt in den Oostmoesson het stoppelland herhaal- 

 delijk doorweekt, dan sterven er vele boorderrupsen in den 

 wegrottenden stoppel. 



In 1918 is dit echter niet geschied; de Oostmoesson was 

 zeer droog en de rupsen van den witten boorder hebben hun 

 „droogteslaap" kunnen doormaken, ongestoord, totdat zij zich 

 aan het eind des jaars na de eerste regens verpopten om kort 

 daarop in massa's uit te vliegen. 



Welk een ernstig „boorderjaar" 1919 is geweest is duide- 

 lijk, als men weet, dat het verlies op Java geschat wordt op 

 niet minder dan 1.400.000 pikol padi (een waarde vertegen- 

 woordigend van + 7 millioen gulden. 



Het zwaarst geteisterd was weer, zooals altijd, Indramajoe 

 Oost; op de 65.000 bouw werd een verlies geleden van 25.000 

 bouw of 38% (in de zware boorderjaren 1903 en 1912 was in 

 deze streek het verlies 1 6.000 bouw en 20.000 bouw, of resp. 

 25% en 31%; het jaar 1919 spande met 38%, dus de kroon^. 



