52 — 



Doch ook in andere streken veroorzaakte de witte hoorder 

 groote schade. De zwaarst geteisterde streken waren de vol- 

 gende: Indramajoe West met een verlies van Hr 1 0.000 bouw, 

 het overige van de residentie Cheribon met 8.000 bouw; de 

 afdeeling Brebes der residentie Pekalongan met 6.000 bouw ; 

 de afdeeling Pati der residentie Semarang 8.000 bouw ; de 

 residentie Rembang (vooral in het Keninggebied) 5000 bouw; 

 de afdeeling Berbek der residentie Kediri 6.000 bouw. 



Was dus de strenge droogte gedurende den voorafgaanden 

 Oostmoesson van 1918 een omstandigheid, die de boorder- 

 plaag in de hand werkte, de niet minder langdurige droogte 

 van den Oostmoesson van het jaar 1919 zelf werkte het op- 

 treden van een andere plaag in de hand: de rattenplaag. 

 Toonde zich 1919 in den Westmoesson een echt »boorderjaar«, 

 in den Oostmoesson bleek het ook een echt »rattenjaar< te 

 zijn. Wel was reeds in den Westmoesson door de ratten op 

 verschillende plaatsen schade aan de padi toegebracht, o. a. 

 zeer ernstige schade in het Bengawan Djero-gebied (afd. 

 Grisee, Res. Soèrabaja), waar in eenige weken tijds duizen- 

 den bouws padi verwoest werden. Doch eerst in den Oost- 

 moesson werd de groote schade geleden. 



Reeds in de jonge padivelden hielden de ratten toen huis 

 en vraten op de hun eigene wijze gedurende den nacht pleks- 

 gewijs de padistengels af, daarbij veel meer vernielende dan 

 voor het stillen van hun honger noodig was. Zoodoende werd 

 in sommige streken de Oostmoesson-padi geheel vernield. Dit 

 kwam b.v. voor in het district Karangampel der residentie 

 Cheribon en in een deel van de afdeeling Mr. Cornelis. Ook 

 was de rattenschade groot in het Zuiden van de residentie 

 Djogjakarta, in de residentie Soerakarta, in de ,afdeelingen 

 Demak en Koedoes van de residentie Semarang, in de afdee- 

 ling Malang. r 



Ook op de Buitenbezittingen had de padi zeer te lijden 

 van rattenvraat o. a. in Atjeh, op Sumatra's Oostkust, op 

 Bali, in Z. Celebes, in de Minahassa. 



Ofschoon het hoofdzakelijk de padi was, die in den Oost- 

 moesson door de ratten werd aangetast, werden ook andere 

 gewassen niet gespaard; zooals ieder jaar, had de katjang 



