— 133 — 



genomen door Huysmans, van een prachtexemplaar van ge- 

 noemden boom, die aan den ingang van den varentuin, II. 

 K, staat. 



De inlanders noemen hem hier k i t e 1 e r. Hij werd voor het 

 het eerst gevonden in 1828 op den Salak, de toenmalige Hor- 

 tulanus Hooper verzamelde er zaad van en zaaide dat in 

 den Botanischen tuin uit. 



De genoemde boom was in 1876 bijna 100 voet hoog, hij 

 is sinds niet noemenswaardig hooger opgegroeid, wel is 

 de stamomvang grooter geworden. In bovenvermeld jaar 

 werd een diameter van 3 voet gemeten en thans is die 1 .36 

 M. of ruim 4 H voet, terwijl de doorsnee van de kroon 

 24 M. is. Begon de vertakking in 1876 op 4 M. boven den 

 grond, die hoogte is thans 5 M. Jammer genoeg, zijn eenige 

 der onderste takken door boorkevertjes verloren gegaan. 



Het zware loof hangt tot bijna op den bodem, zoodat de 

 er onder geplaatste bank een der koelste plekjes in den 

 tuin biedt. 



De boom komt over geheel Java beneden 1200 M. voor. 

 Hij is opgemerkt in Bantam op den Karang en op 1000 M. 

 op den Poelasari, beide in de afdeeling Pandeglang; in de 

 afdeeling Menes — Tjaringin, bij Tjemara op 200 M. zeehoogte. 

 In de Preanger, nabij Pelaboeanratoe op 100 en 400 M. 

 boven de zee. In de djatibosschen van Semarang bij Kedoeng- 

 djati en Karangasem op 100 a 200 M. hoogte en nog op tal 

 van andere plaatsen. Meer komt hij voor in Oost- dan in 

 West-Java, hij is echter in West-Java niet zeldzaam. Buiten Ja- 

 va wordt de boom niet met zekerheid aangewezen. Gewoonlijk 

 komt deze soort geïsoleerd voor tusschen andere boomen, 

 maar niet zelden in vrij groot aantal in hetzelfde bosch. 



De boom heeft een groot aanpassingsvermogen voor licht 

 en vochtigheid. In loof verliezende bosschen komt hij zelden 

 voor, wel in schaduwrijke, altijd groene oerwouden in de lagere 

 bergstreken, waar soms in twee maanden geen regen valt, 

 echter niet zeldzaam op altijd vochtigen grond. 



Deze Polygalacea wordt ook door de volgende synoniemen 

 aangeduid: X. affine Korth.; X. flavesccns Wall, X. pub es- 

 eens Scheff en X. vitellinum Hort. 



