— 160 — 



„Volgens een rapport uit de afdeeling Soekapoera-kolot 

 „komt detoewa leteng overal in de bosschen voor. 't 

 „Is eene slingerplant, waarvan de wortels gebruikt worden bij 

 „de vischvangst. Of zij voor den mensch nadeelig zijn, is 

 „daar onbekend. Evenals de bladeren van den K i 1 a n g i t *) 

 „worden de wortels van Toewa leteng fijn gestampt, 

 „daarna met klei vermengd en in de kali geworpen, waar men 

 „wenscht te visschen. De vermenging met klei dient om het 

 „gift te doen zinken, waardoor het meer effect zal sorteeren; 

 „men kan de fijngestampte wortels ook wel in een mand 

 „(tingkem) doen, waaraan steenen zijn bevestigd". 



„Volgens een rapport uit de residentie Bantam wordt Ojod 

 „toewa Leteng (Derris) veel gevonden in het district Rang- 

 „kasbetoeng in tuinen en doedoehans. Deze wortels worden 

 „door den inlander gewoonlijk gebezigd voor de vischvangst in 

 „rivieren. Zij worden daartoe fijngestampt en met water ver- 

 „mengd, waarna dit mengsel in de rivier wordt uitgestort ter 

 „plaatse w 7 aar veel visschen zijn. De visschen worden bedwelmd 

 „en gaan dood. Het drinken van zulk water veroorzaakt bra- 

 king, duizeling en kan zelfs den dood ten gevolge hebben. 



„(In Patjitan op Java is onlangs een geval van zelfmoord 

 „met dezen wortel waargenomen)". 



„Volgens een rapport uit Banka is Akar toba veel te vinden 

 „in Pangkal Pinang. De wortel wordt na met kalk behandeld 

 „te zijn gebruikt om visschen bedwelmd te maken." 



„Volgens een rapport uit het eiland Alor. res. Timor, wordt 

 „daar het vischvergift toea gebruikt en bij eb in het water 

 „gedaan tusschen holten van steenen. Zoodra visschen in de 

 „nabijheid er van komen en van het besmette water binnen 

 „krijgen, geraken zij bedwelmd". 



De Derris-wortel werkt zóó sterk, dat zelfs een afkooksel 

 van 1 : 25.000 (dus 1 katti wortel op 15000 L. water of 40 

 m. G. wortel op 1 L. water) binnen 5 minuten een bedwel- 

 mende werking op visschen uitoefent. Volgens GRESHOFF 

 worden sommige vischsoorten zelfs van een afkooksel van 

 1 : 300.000 nog binnen het uur bedw r elmd. 



1) Polyscias nodosa (Araliaceae). 



