— 200 — 



Zelfcritiek, overal een schat van groote waarde, is inzonder- 

 heid in deze landen een te zeldzaam en kostbaar goed pm 

 te mogen eischen, dat elk der millioenen tani's op dezen trap 

 van geestelijke en economische ontwikkeling daarvan in 

 voldoende mate zou voorzien zijn. Aan den tani dus geen 

 verwijt. 



Over het algemeen volgt hij zonder oordeel het voorbeeld 

 van zijn vaderen, indien niet een dien hij vreest hem voor- 

 schrijft anders te doen. 



De tani weet van eeuwen her zich veilig bij zijn sawah's, 

 zoekt zijn ziel en zaligheid in zijn padi. Hij legt zijn zaadjes 

 niet zelden afzonderlijk uit, plant zijn bibits bijna één voor 

 één, verzorgt zijn gewas dikwijls geheel individueel en oogst 

 liefst halm voor halm, gaat te werk als in den tuinbouw, 

 maar ziet zijn tuinbouw-moeite van een half jaar, ondanks 

 den gratissteun van irrigatiewerken, die tonnen gouds kostten, 

 zelfs bij de reuzeprijzen van thans beloond met nog geen 

 f 200.— . 



Juist nu de padiprijzen zoo hoog zijn, begint de tani ech- 

 ter tot het bewustzijn te komen, dat zijn methode toch wel 

 eens mis kon zijn. Waar de transportgelegenheid gunstig is 

 en een consumeerend centrum niet al te ver af ligt, maakt 

 hij met zijn polowidjo in het zoogenaamde ongunstige jaar- 

 deel met weinig meer moeite soms het dubbele van wat zijn 

 padi geven kon. 



Dat geeft keering, dat geeft verheldering in het doffe brein. 

 Dat zal de padiprijzen niet drukken, maar wel den tani econo- 

 misch en geestelijk opheffen en ook de voedselschaarschte 

 doelmatiger bestrijden dan menige kantoorbemoeienis. Dat 

 doet mij schuchter de vraag stellen: „Is het vasthouden aan 

 de paditeelt a toute outrance misschien ook de oorzaak van 

 den 'economisch en geestelijk zoo lagen staat van de Javaan- 

 sche bevolking?" Doch daarover een ander maal onder het 

 hoofd: „Buitenzorgsche tuintjes". Hier alleen nog de vraag: 

 Wat zou er van Nederland en van het voedselvraagstuk in 

 Nederland terecht gekomen zijn, indien de tarwebouw niet 

 teruggedrongen was tot de ruim 50.000 Hectare, die dit 

 gewas tegenwoordig inneemt, indien alle voeding en wel- 



