Waar de landbouw nauwelijks inspanning vraagt, het levens- 

 onderhoud geen aanmaak van eenigszins ingewikkelde werk- 

 tuigen eischt, blijft de industrie en het industrieel kunnen in 

 zijn kindsheid, staat de zuiver productieve industrie op eenvou- 

 digen voet. 



Waar een bevolking zoo leeft in de vrijheid der natuur, 

 waarin de mildheid van het klimaat de behoeften van een ieder 

 tot een minimum terug brengt, daar vindt men allicht iets 

 van den geest der oude Grieken, die hun rug niet ten arbeid 

 ter aarde mochten krommen, maar in voornamen lediggang 

 spelend en strijdend door het leven gingen. 



Waar de landbouw gedreven kan worden op telkens weer 

 in volle vrijheid te kiezen maagdelijke gronden, die men slechts 

 heeft te ontdoen van de natuurlijke begroeiing, daar zou 

 arbeideischende voorgezette cultuur op denzelfden akker een 

 economische fout zijn, waarvoor geen verdediging is op te 

 stellen. 



De hoema's moet men dus zoeken in weinig bevolkte 

 streken, waar de mensch als verloren gaat in het alles bedekkend 

 bosch, dat in zijn eeuwen-arbeid den verweerenden grond 

 opbouwt tot geschikten cultuurgrond. 



Over die opbouwende en vormende werking van het natuurlijk 

 plantenkleed moeten wij vooral geen te geringe gedachten 

 hebben. 



Elke landstreek heeft haar dooden tijd gekend, waarin ge- 

 weldige natuurmachten den bodem keerden, uiteenrukten, 

 verhieven en deden dalen naar believen, dikwijls zonder reeds 

 aanwezig leven te sparen. 



Doch bij elke periode van rust begon de verweering onmid- 

 dellijk haar werk: de mogelijkheid scheppen tot het ontstaan 

 van organisch leven. De verweering kan ook eerst krachtig 

 optreden, wanneer het zich ontwikkelend leven haar werking 

 ondersteunt. 



De pioniers van het plantenrijk konden zich op den onher- 

 bergzamen, pas gevormden grond vasthechten en den weg 

 effenen voor meer eischende opvolgers. De afstervende 

 generaties voegden hun stikstof bevattende resten aan den 

 grond toe. 



