— 386 — 



41 Onderzoeking op Phytophthora Nicotianae door 

 de zoogenaamde „lanas analyse". 



De lanasziekte van de Vorstenlandsche tabak is ongeveer in een 

 soortgelijk stadium gekomen als de slymziekte der Deli-tabak. Waar 

 het thans vooral bij beide op aankomt, is, te weten, waar de para- 

 siet zich buiten de tabaksplant ophoudt en vanwaar dus de eerste 

 infectie dreigt, nadat de tabak is uitgezaaid of overgeplant. 



Grond of water te onderzoeken op een bepaalde bacterie of een 

 bepaalde schimmel is echter in 't algemeen slechts mogelijk als men 

 over een methode beschikt, waardoor die bacterie of die schimmel 

 tot sterkere ontwikkeling wordt gebracht dan de tallooze andere 

 bacterie- en schimmelsoorten, die mede in grond of water aanwezig 

 zijn. Zulke methoden werden door Beyerinck bedacht voor ver- 

 schillende saprophyten lureum-bacteriën, nitrificeerende bacteriën 

 enz.) en ontvingen van hem den naam „ophoopingsmethoden" 



Een eenigszins soortgelijke methode bleek nu noodig om de 

 lanasschimmel (Phytophthora Nicotianae) te voorschijn te brengen 

 uit aarde, mest of water. Het gelukte nl Jensen niet door eenvoudig 

 „uitzaaien" van aarde of water op een der gewone voedingsbodems 

 de lanas-schimmel te voorschijn te brengen. Want, nam hij eenigszins 

 alcalische bodems, dan was de cultuur-plaat overwoekerd met 

 saprophytische bacteriën, vóórdat een enkele Phytophthora tot ontwik- 

 keling was gekomen, en nam hij eenigszins zure bodems, dan waren 

 het syprophytische schimmels, die den bodem geheel in beslag 

 namen. 



Ook hier moest dus een soort van „ophoopings-methode" gevon- 

 den worden, die de Phytophthora tot ontwikkeling bracht en de 

 saprophytische bacteriën en schimmels geen of althans een minder 

 gunstige gelegenheid tot ontwikkeling bood. De interessante ge- 

 schiedenis van zijn zoeken naar zulk een methode — een geschie- 

 denis, die loopt over een 16-tal jaren, nl. van 1903 tot 1919 — 

 werd door Jensen in 't kort gememoreerd in de 29ste Mededeeling 

 van het Proefstation voor Vorstenlandsche Tabak („De lanasana- 

 lytische methode", bl. 7—11). Het bleek daarbij, dat de eenige 

 weg om tot het doel te geraken was, gebruik te maken van de 

 parasitische eigenschappen der Phytophthora en dus geen „doode" 

 voedingsbodems, als gelatine- of agarbodems, te gebruiken, maar 

 levende, n.1. de levende tabaksplant zelf of levende deelen van de plant. 



Na veel zoeken en tasten bleek ten slotte, dat versch afgesneden 

 tabaksbladeren zich voor het doel leenden, mits ze voldoende voch- 

 tig en luchtig werden gehouden. De methode is als volgt. 



